La Isla Bonita

Bij aankomst in Havana staat een Amerikaanse oldtimer voor je klaar, die je volledig in stijl naar het koloniale stadshart brengt. Met de klassieke wagens, koloniale gevels en muziek op straat waan je je terug in de jaren ’50. Je overnacht in een fijne casa particular vlak bij Havana Vieja, de meest levendige wijk van de stad. Strijk ’s avonds neer op een van de pleinen, bestel je eerste mojito of Cuba libre en laat de sfeer rustig op je inwerken.

Op de fiets ontdek je samen met een gids in twee uur een verrassend deel van Havana. Je start in het oude centrum, doorkruist de pleinen en fietst door smalle steegjes, om daarna wijken te bereiken waar je te voet niet snel komt. Zo zie je het historische Havana Vieja én het Plaza de la Revolución, waar Fidel Castro zijn toespraken hield. Onderweg vertelt je gids over de geschiedenis en cultuur van het eiland. De rest van de dag deel je zelf in: bezoek het Museo de la Revolución, een sigarenfabriek, het Capitolio of het kleurrijke kunststraatje Callejón de Hamel.

Aan het eind van de ochtend word je opgehaald voor een ontspannen rit naar Viñales, samen met andere reizigers. Je koerst door de mooiste provincie van Cuba en verlaat bij Piñar del Río de snelweg. Het laatste stuk voert door glooiende heuvels met karakteristieke, stompe kalksteenbergen: de mogotes. Tussen deze rotsformaties strekken zich plantages uit waar de beroemde Cubaanse tabak groeit. Bij aankomst op het busstation is het vaak een drukte van casa-eigenaren, maar jouw gastheer of gastvrouw wacht rustig thuis op je.

Te paard trek je vanochtend door de tabaksvelden, want paarden horen in deze streek net zo bij Cuba als de tabak zelf. De kleine Cubaanse werkpaarden zijn makkelijk te sturen, terwijl je gids je over slingerpaadjes tussen de akkers leidt. Her en der scharrelen kippen en biggen rond een huisje, en onder de schuine daken hangen de tabaksbladen te drogen. Loop je liever een wandeling in plaats van dat je rijdt? Dan kun je dat gerust laten weten.

Na een vroeg ontbijt word je rond acht uur opgehaald voor de transfer naar Trinidad. Zodra iedereen is verzameld, volgt een rit van ongeveer zeven uur, met onderweg stops om de benen te strekken en iets te eten of drinken. Trinidad staat op de UNESCO Werelderfgoedlijst en zodra je het historische centrum inrijdt, snap je meteen waarom: klinkerstraatjes, lage huizen met rode daken, glanzende oldtimers, ezels, kunsthandeltjes en gezellige barretjes vullen het stadsbeeld.

Met een lokale gids duik je achter de gekleurde klinkerstraatjes van Trinidad. In een bici-taxi bezoek je de buitenwijken en plekken waar de meeste reizigers aan voorbijgaan: scholen, tabaks- en sigarenfabrieken, een wasserij, fruitkraampjes en een keramiekwerkplaats. Wil je de natuur in, boek dan ter plaatse een tocht naar het beschermde Topes de Collantes, waar je door een canyonrivier naar de El Rocío-waterval wandelt en kunt zwemmen. Vanaf een uur of vier verzamelen Cubanen en reizigers zich op de trappen bij de Playa Mayor, waar bandjes spelen en spontaan wordt gedanst.

Vandaag haal je bij het verhuurkantoor in Trinidad je huurauto op en vertrek je voor een fraaie rit naar Camagüey. Het eerste stuk voert door de Valle de los Ingenios, met stille dorpjes en rietvelden. Hoe dichter je bij je bestemming komt, hoe meer het landschap doet denken aan Texas: ranches, cowboys, grazend vee en geiten op de weg. Bij aankomst laat je je door een fietstaxi naar je casa brengen, want het centrum is een doolhof van eenrichtingsstraten en je koloniale onderkomen vind je in je eentje lastig terug.

Na een vroeg ontbijt reis je verder oostwaarts en doorkruis je maar liefst vier provincies. Het veeteeltgebied loopt door in het kleine Las Tunas, waarna eindeloze maïsvelden in Granma volgen en in de verte de toppen van de Sierra Maestra opdoemen. In Santiago verblijf je in een groene, rustige villawijk net buiten het centrum, ooit het hart van de Bacardí-jaren. Je hebt hier een fijne kamer met eigen badkamer en bent met auto of taxi in enkele minuten in de stad. Ideaal om na een dag vol indrukken tot rust te komen.

In de ochtend verken je met een privégids het historische hart van Santiago en duik je in de verhalen die de stad hebben gevormd. Je loopt langs iconische plekken zoals de Moncada-kazerne, levendige pleinen, kleurrijke straten en koloniale gevels. Na een blik op de oude Franse wijk en de baai kun je met je gids napraten in een lokaal café. De middag is vrij: bezoek bijvoorbeeld het Bacardí-museum of de Ifigenia-begraafplaats, waar belangrijke figuren uit de Cubaanse geschiedenis rusten.

Vanochtend kun je het rustig aan doen voordat je richting de Sierra Maestra vertrekt. Na ruim twee uur rijden bereik je Bayamo, het vriendelijke bergstadje dat de belangrijkste plaats van Granma vormt. Nog eens twee uur verder kom je aan in Santo Domingo, waar je de komende nachten slaapt in een eenvoudige cabaña aan de rivier, met uitzicht op hoge, donkergroene bergen. Restaurantjes zijn er in de omgeving niet, maar naast het restaurant is er een barretje om ’s avonds bij te komen. Wanneer de dagwandelaars vertrokken zijn, heb je dit plekje bijna voor jezelf.

Na een stevig ontbijt trek je de wandelschoenen aan en vul je de waterflessen. In een oude Russische truck word je naar het startpunt gebracht van de wandeling naar de Comandancia de la Plata, het voormalige hoofdkwartier van de rebellen. Met een gids loop je door de bergen naar dit diep in de bossen verscholen kamp, waar je nog oude voorwerpen en gereedschap aantreft. Je zou bijna geloven dat de revolutionairen hier nog steeds hun sigaren roken. Terug bij het hotel wacht een lunch. In de namiddag ontdek je de omgeving op eigen houtje of verkoel je in de nabijgelegen rivier.

Vertrek vroeg, want een lange rit brengt je naar het paradijselijke Cayo Cruz. Via een soort afsluitdijk bereik je dit eiland, dat tot 2019 geïsoleerd lag en daardoor nog aangenaam rustig is. Aan de westkust strekken zich mangroven uit, waar je met wat geluk flamingo’s, leguanen en zelfs schildpadden spot. De mooiste stranden liggen aan de oostzijde, met fijn wit zand en kristalhelder, turquoise water. Je verblijft in een kleinschalig all-inclusive hotel met zwembad; je kamer heeft zeezicht en het strand ligt op zo’n 600 meter afstand.

Na het ontbijt rijd je richting Santa Clara, waar je aan het eind van de middag aankomt. Onderweg is Ciego de Ávila een prettige plek voor een stop en een lunchboodschap. Santa Clara staat bekend om het mausoleum, museum en monument van volksheld Che Guevara. Ook hier logeer je in het centrum, waar rond het centrale plein altijd iets te beleven valt zonder dat het toeristisch aanvoelt. Je Cubaanse onderkomen heeft hoge plafonds en een klassieke inrichting. Eet vanavond gerust bij je gastgezin: veel reizigers roemen de smaakvolle maaltijden.

Voordat je afscheid neemt van Santa Clara kun je nog even blijven hangen rond het centrale plein, waar altijd wat te doen is zonder dat het druk of toeristisch wordt. De klassiek ingerichte casa met haar hoge plafonds vormt een sfeervolle uitvalsbasis. Daarna zet je koers naar Varadero, waar de hagelwitte stranden op je wachten voor het ontspannen slot van je reis.

Deze dagen vul je helemaal naar eigen wens in: niets moet, alles mag. In Varadero vind je een kleine souvenirmarkt met kleden en houtsnijwerk, en met de taxi of een huurfiets ben je zo in het stadje. Zin in iets actiefs? Vanuit Varadero vertrekken tal van excursies, zoals een bus- en boottocht naar het natuurgebied Rio Canimar, waar je kunt paardrijden, varen of wandelen. Sluit de dag af op het strand met een Cuba libre in de hand, terwijl de lucht rood kleurt en de zon in zee verdwijnt.

Na het ontbijt neem je afscheid van de hagelwitte stranden van Varadero. In de loop van de dag word je in ruim twee uur naar de luchthaven van Havana gebracht voor je terugvlucht. De volgende dag land je op Schiphol en zit je Cubaanse rondreis er echt op.