Toeren van pleintjes naar palmenstrand

Na de landing in Havana staat er een Amerikaanse oldtimer voor je klaar die je in stijl naar het grootste koloniale stadshart van Latijns-Amerika brengt. Overal klinkt muziek, kleurrijke wagens rijden voorbij en op de sfeervolle pleintjes waan je je terug in de jaren ’50. Je overnacht in een gastvrije casa particular, een soort bed & breakfast, vlak bij Havana Vieja, de meest levendige wijk van de stad. Een sfeervol begin van je Cubaanse ontdekkingsreis.

Vroeg in de ochtend, als het nog aangenaam koel is, tref je je gids voor een fietstour door de stad. Door het tijdsverschil ben je waarschijnlijk toch al klaarwakker. Vanuit het oude centrum kronkel je door smalle steegjes en over levendige pleinen, om vervolgens wijken te ontdekken die je te voet niet snel bereikt. Zo zie je naast het historische Havana Vieja ook het Plaza de la Revolución, waar Fidel Castro zijn toespraken hield. Onderweg deelt je gids op ontspannen wijze verhalen over ‘zijn’ stad. De rest van de dag is vrij.

Na het ontbijt trek je zelf de stad in om Havana Vieja verder te verkennen. Dwalend door de nauwe straatjes verwonder je je over felgekleurde herenhuizen naast vervallen gevels. Met al die pleinen, kathedralen, parken en musea raak je nooit uitgekeken. Lunch met uitzicht over de stad en breng een bezoek aan het Capitolio, het ‘witte huis’ van Cuba. Proef een mojito in de befaamde Bodeguita del Medio, ooit een favoriet van Hemingway. Sluit de avond af in de Casa de la Música in Miramar, waar bekende salsabands optreden.

Onze chauffeur haalt je op voor een ontspannen rit door de mooiste provincie van Cuba. Met weinig verkeer glijd je langs meren en tropische bossen richting Viñales. Voorbij de provinciehoofdstad Piñar del Río verlaat je de snelweg en verschijnen de karakteristieke stompe bergen van deze streek: de mogotes, gevormd door erosie van kalksteen. Tussen deze rotsen strekken zich de tabaksplantages uit waar de befaamde Cubaanse tabak groeit. Je logeert in een kleurrijk plattelandshuisje midden in het dorp, waar de sfeer landelijk is en de verse maaltijden rechtstreeks van het land komen.

Vanochtend trek je te paard of te voet dwars door de tabaksvelden. Paarden horen net zo bij Cuba als tabak, en de kleine Cubaanse werkpaardjes zijn goed te sturen. Een lokale begeleider leidt je over slingerpaadjes langs akkers en droogschuren waar de tabaksbladeren rijpen. Onderweg scharrelen kippen en biggen rond de boerderijtjes en verkopen boeren hun zelfgemaakte sigaren. Wie liever wandelt, verkent de streek met een Engelstalige gids, bezoekt een traditionele boerderij en loopt door een tunnel dwars door een mogote. De middag en volgende dag zijn vrij voor eigen ontdekkingen.

Je reist door naar het weelderige Las Terrazas, een groene regio vol varens, orchideeën en begonia’s. Hier verblijf je in een eco-resort boven op een heuvel, aan een meer waarin forellen zwemmen. Je kamer kijkt uit over het dorp en het water. Er is een zwembad, bar en restaurant, en in het dorpje vind je enkele paladares, kleine Cubaanse restaurantjes waar je heerlijk kunt eten. Een rustige plek om even tot rust te komen tussen het groen.

Met een gids verken je vandaag de omgeving van Las Terrazas, deels per auto en deels te voet. Je krijgt uitleg over het bijzondere eco-project, bezoekt oude koffieplantages en wandelt door een tropische tuin. Bij Café de María drink je koffie tussen de Cubanen en bij Baños de San Juan neem je een verfrissende duik in de natuurlijke baden, waar de lunch is inbegrepen. In de middag ben je vrij: klim naar het uitzichtpunt Mirador en koel daarna af bij de waterval van de San Juan-rivier.

Vandaag zet je koers naar Playa Larga aan de historische Varkensbaai. Onderweg stopt je chauffeur regelmatig om de benen te strekken en te lunchen. In de loop van de middag arriveer je aan deze baai, waar Cubaanse ballingen ooit tevergeefs een invasie ondernamen tegen het bewind van Fidel. Van dat verleden zie je nu weinig meer terug, maar de omgeving boeit met haar uitgestrekte moerasgebied, de diepste zoutwatergrot van Cuba en verscholen snorkelbaaien vol tropisch leven.

Langs de kust tussen Playa Larga en Playa Girón liggen tal van snorkel- en duikplekken. Anders dan elders op Cuba zwem je hier vanaf het strand zo tussen kleurrijke vissen en koraal. In verborgen grotten glinstert diepblauw water. Je overlegt met je chauffeur over de mooiste plek van de dag, hij brengt je erheen en zorgt voor een lunchpakket. Ben je meer van de natuur, dan ontdek je hier zompig moeras, trekvogels in de lagunes, hagedissen en felrode krabben. Een begeleide excursie naar het moerasgebied regel je eenvoudig ter plaatse.

Samen met enkele medereizigers reis je verder door het binnenland richting Cienfuegos, waar je na ongeveer twee uur aankomt. Deze stad aan de zuidkust valt op door haar Franse architectuur rond het centrale plein. Je verblijft in een casa particular in het centrum, zodat je alles gemakkelijk te voet ontdekt. Tussen de fraai gerestaureerde gebouwen loop je door een van de weinige winkelstraten van Cuba, een opvallende gewaarwording. Ga tegen zonsondergang naar het strand, waar de Cubanen zelf samenkomen om te genieten van het avondlicht.

Na het ontbijt brengt onze chauffeur je in ongeveer twee uur naar het sfeervolle Trinidad, waar een Cubaanse familie je opwacht in hun casa particular. Juist hier logeer je het liefst midden in het historische centrum, in een echt Cubaans huis. Gezinnen verhuren tegenwoordig kamers aan reizigers, goed voor hun inkomen en voor jou een mooie kans om in contact te komen met de lokale bevolking. Je krijgt de sleutel van het huis en beschikt over een eigen kamer met douche, warm water en elektriciteit.

Trinidad staat op de UNESCO Werelderfgoedlijst en dat is meteen zichtbaar: klinkerstraatjes, lage huisjes met rode daken, oldtimers, kunsthandeltjes en gezellige barretjes. Rond de Plaza Mayor liggen bezienswaardigheden als het gele San Francisco-klooster en het Museo Romántico. Loop tegen de avond de trappen bij het plein op naar de Casa de la Música, waar spontaan bandjes gaan spelen en iedereen begint te dansen. Met een lokale gids stap je in een bici-taxi naar de buitenwijken, langs scholen, sigarenfabrieken en fruitkraampjes: een eerlijk beeld van het echte Cubaanse leven. De tweede dag is helemaal vrij.

Remedios is misschien wel de verrassing van je reis. Dit pastelkleurige stadje ademt dezelfde koloniale sfeer als Trinidad, maar is half zo groot en veel minder bekend. In ruim twee en een half uur rijd je er vanuit Trinidad naartoe. Je casa ligt aan het centrale plein, tussen de zacht getinte huizen. Slenter ’s middags door de straatjes, waar het leven zich afspeelt rond de kerk van San Juan Bautista. Om de dertien gouden altaren te beschermen tegen piraten werden ze ooit jarenlang overschilderd. Is de kerk gesloten, vraag dan gerust naar de pastoor, die de deuren graag voor je opent.

In de omgeving van Remedios valt genoeg te ontdekken. Vlakbij liggen hagelwitte zandstranden en een natuurpark met watervallen en groenblauwe meertjes. Ook is er een museum over de suikerrietindustrie, compleet met oude treinen. Je casa kan vervoer regelen naar het strand van Cayo Santa Maria voor een ontspannen dag aan zee. De rit ernaartoe is spectaculair: over een dam van zeventig kilometer word je omringd door azuurblauw water en mangroven. Met wat geluk spot je onderweg zelfs felroze flamingo’s.

’s Ochtends reis je door naar Santa Clara, waar Che Guevara in 1958 zijn beroemde slag won tegen generaal Batista. In het centrum vind je zijn mausoleum en een museum met persoonlijke bezittingen, waaronder kleding en geweren, en een monument te zijner nagedachtenis. Als je dichtbij komt hoor je zachte marsmuziek uit de luidsprekers en komt een stukje geschiedenis tot leven. Je overnacht in een zorgvuldig gekozen casa particular in het centrum, rond het levendige plein waar altijd iets te beleven valt zonder dat het toeristisch aanvoelt.

Vanochtend heb je desgewenst nog tijd om Santa Clara te verkennen, waarna je in ongeveer drie uur naar Varadero rijdt. Hier slaap je in een casa particular op loopafstand van zee, midden in het centrum met souvenirwinkels en restaurants. Varadero is de populairste strandbestemming van Cuba, met een lang wit zandstrand dat tot de mooiste van het Caribisch gebied wordt gerekend. Verwacht hier niet het knusse, authentieke Cuba dat je eerder zag, maar wel een ontspannen verblijf aan zee, met alle vrijheid van een verblijf buiten de grote resorts.

De komende dagen vul je helemaal naar eigen wens in: niets moet, alles mag. Waarschijnlijk plof je neer op het strand om bij te komen van je reis. Zoek je nog souvenirs, dan vind je op de kleine markt kleden en houtsnijwerk. Wie het actiever wil, boekt ter plaatse gemakkelijk een excursie, zoals een boottocht naar het natuurgebied Rio Canimar of zwemmen met dolfijnen. Sluit de dag af op het strand met een Cuba libre in de hand, terwijl de lucht rood kleurt en de zon in zee verdwijnt.

Na het ontbijt neem je afscheid van de hagelwitte stranden van Varadero. In de loop van de dag word je opgehaald bij je casa particular en naar de luchthaven van Havana gebracht, waar je aan boord stapt voor de terugreis. De volgende dag land je weer in Nederland en zit je Cubaanse rondreis er echt op, met een hoofd vol herinneringen aan oldtimers, salsamuziek en tropische stranden.