Bolivia compleet

Je reis begint in Santa Cruz, een levendige stad in het oosten van Bolivia. Vanaf de luchthaven rijd je in ongeveer een half uur naar het centrum. Wandel rond de Plaza de 24 de Septiembre, waar mooie koloniale gebouwen en de opvallende kathedraal van rode steen je aandacht trekken. Op slechts 400 meter hoogte went je hier rustig aan het klimaat, terwijl het aangenaam tropisch warm is. Snuffel over de gezellige markt en proef een lokale specialiteit: kleine deeghapjes van yucameel met kaas. ’s Avonds kies je uit talrijke restaurants met regionale of internationale gerechten.

In de ochtend word je opgehaald voor de rit de bergen in. Naarmate je de stad achter je laat, wordt de natuur mooier. Bij El Torno bezoek je een park waar vaak luiaards tussen de bomen te vinden zijn. Waar de weg te ruig wordt, staan jeeps van de lodge klaar. Je kunt kiezen: te voet afdalen langs de steile paden of meerijden. Onderweg passeer je een koffieplantage van de lodge. Al snel bevind je je diep op het privéterrein, midden in de weelderige natuur van het Amboró National Park.

Na een verse broodmaaltijd trek je erop uit voor een wandeling, alleen of met een lokale begeleider. De routes variëren van een uur tot een hele dag. Onderweg ontdek je orchideeën, wandel je naar watervallen en spot je misschien apen, ara’s of condors. ’s Middags kun je nog een korte tocht maken, zwemmen bij een waterval of luieren in een hangmat. Houd je camera bij de hand, want een kleurrijke ara kan zomaar dichtbij neerstrijken. Na het diner geniet je van een schitterende sterrenhemel boven de bergen.

Voor je vertrek maak je nog een wandeling in de prachtige omgeving. Na de lunch rijd je met de jeep de vallei uit tot waar de taxi wacht. In ongeveer anderhalf uur bereik je Samaipata: een mooie rit langs groene landschappen, rode rotswanden en kleine dorpjes. Dit gemoedelijke bergdorp op zo’n 1.650 meter hoogte helpt je verder wennen aan de hoogte. Rond het centrale plein vind je de kerk, gezellige terrassen en een levendige markt. Proef ’s avonds pique a lo macho, een hartige specialiteit met rundvlees, worst, ei en geitenkaas.

Treed in de voetsporen van Ché Guevara. Je maakt kennis met je chauffeur voor de komende dagen en rijdt door een droog gebied vol reusachtige cactussen. Onderweg zie je vrouwen in traditionele bolhoeden en wijde rokken. Bij het groenere Vallegrande bezoek je het mausoleum en museum gewijd aan de revolutionair, wiens lichaam hier ooit aan de wereld werd getoond. Net buiten de stad begint de officiële Ché Guevara route. In La Higuera geniet je van een diner bij kaarslicht en overnacht je in het charmante, sobere oude telegraafkantoor.

Vandaag reis je ver van de gebaande paden, door dorpjes en tussen ruige bergen. Je rijdt naar de plek waar de strijders van Ché in een hinderlaag liepen en wandelt zo’n drie kilometer naar het punt waar hij gevangen werd genomen. De natuur wisselt tussen groen en droog cactuslandschap. Neem een verfrissende duik in de Rio Grande, picknick onderweg en hike naar een waterval. In de loop van de middag bereik je Villa Serrano, waar je het museum bezoekt en kennismaakt met een charangomaker, bouwer van dit typisch Boliviaanse muziekinstrument.

Onderweg naar Sucre geniet je van een steeds veranderend landschap. Bij Tomina bezoek je een van de oudste kerken van Bolivia en bij Calle Calle wandel je door een kloof waar reuzenkolibries leven. Ben je op zondag in Tarabuco, dan beleef je de grootste markt uit de wijde omtrek, met kleurrijke poncho’s en traditionele hoofddeksels. In Sucre, de witte hoofdstad op bijna 2.900 meter, staan schitterende koloniale gebouwen rond het centrale plein, waaronder de 17e-eeuwse kathedraal. Proef de lokale chocolade en klim naar uitkijkpunt La Recoleta. Deze Unesco-stad blijft je bij.

Trek je wandelschoenen aan voor een hike van ongeveer drie uur over een oude Incatrail. Je wordt naar de kapel van Chataquila gebracht, hoog op de bergkam van de Cordillera de los Frailes. Vanaf hier daal je grotendeels bergafwaarts af, wat de tocht voor vrijwel iedereen goed te doen maakt. Onderweg opent zich het ene na het andere vergezicht. In Chaunaca staat de auto klaar, waarna je bij de Ravelo-rivier je voeten in het koude water kunt steken. Met koffie, thee en fruit keer je terug naar Sucre.

Vandaag reis je naar Potosí, een van de hoogstgelegen steden ter wereld. In zo’n drie uur rijd je de bergen in, over de altiplano waar aardappels en tarwe worden verbouwd. Onderweg passeer je een verwerkingscentrum waar zink, zilver en andere metalen uit de mijnen worden gescheiden. Op meer dan 4.000 meter hoogte duikt de stad in de diepte op; je rijdt onder een imposante toegangspoort door. In het koloniale centrum staan mooie kerken en gebouwen rond het 10 november plein. Doe rustig aan vanwege de hoogte en slenter over de boulevard.

Je gaat de mijnen in en maakt daadwerkelijk kennis met het zware bestaan van de mijnwerkers. Onderweg stop je bij een markt om cocabladeren of andere offergaven te kopen. In een pak, met helm en mijnlamp daal je af in een mijn die nog volop in gebruik is. Een deel loop je gebukt, soms moet je zelfs kruipen. Daarna rijd je in ongeveer 4,5 uur naar Tupiza, het wilde westen van Bolivia. Deze rustige stad ligt in een woestijnachtig gebied met cactussen en grillige rotsen, ooit het domein van Butch Cassidy en de Sundance Kid.

Beleef een echte triatlon in het wilde westen van Bolivia. Je begint met een jeeptour door de Chicheño Vallei, waar de omringende bergen steeds andere kleuren lijken aan te nemen: rood, grijs, blauw. Je bezoekt de kloof van Palala, de grillige rotsen bij El Sillar en de smalle kloof van El Angosto. Bij uitkijkpunt Río start je hike met beklimmingen en afdalingen, met als hoogtepunt de rotsformatie La Puerta del Diablo. Tot slot verken je de Valle de los Machos te paard, gevolgd door een rit door de Inca canyon.

Op tijd word je opgehaald voor het begin van een vierdaagse jeeptour. Vanuit de indrukwekkende rode vallei van Tupiza, met zijn bizar gevormde rotsformaties, klimt de fourwheeldrive naar grote hoogtes. Je passeert het verlaten stadje San Pablo, dat ooit welvarend was dankzij de goudwinning in het gebied. Via verschillende uitgestorven dorpjes rijd je verder naar San Antonio de Lipez, de eerste stop van deze avontuurlijke tocht. Onderweg baan je je een weg door een van de meest afgelegen en verstilde landschappen van Bolivia.

Een stoere 4×4-tocht voert je door een landschap zo verlaten dat het bijna onvoorstelbaar is dat hier mensen wonen. Dor en droog, maar toch prachtig. Via een zoutvlakte en verschillende lagunes rijd je verder; kom op temperatuur in de warmwaterbronnen, want op deze hoogte kan het flink koud zijn. Bij de Sol de Mañana geisers zie je stoom uit de aarde opstijgen. Je eindigt bij Laguna Colorada, waar het meer door algen en zout een rode gloed krijgt, omringd door de vulkanen en pieken van de Andes.

Ga op zoek naar flamingo’s en nandu’s. Vandaag rijd je door de Siloli woestijn, een verlaten gebied met indrukwekkende rotsformaties, een zevenkleurige berg en een versteende boom. Onderweg passeer je meerdere lagunes waar je met wat geluk flamingo’s ziet. Op de achtergrond torent de Ollagüe vulkaan, waaruit af en toe rook opstijgt. Speur tijdens de rit naar lama’s en nandu’s, een soort mini-struisvogel. Op weg naar San Juan doorkruis je Salar de Chiguana, een kleine zoutvlakte die alvast een voorproefje geeft van wat komen gaat.

Vandaag ontdek je de bijzondere zoutvlakte van Uyuni, met ruim 10.000 vierkante kilometer een van de grootste ter wereld. Je bezoekt de Duivelsgrot en het opvallende cactuseiland met reusachtige exemplaren. Er is volop tijd om mooie foto’s te maken op de eindeloze witte vlakte. Heeft het geregend, dan vormt zich een spiegelend laagje water dat een magisch effect geeft, alsof de horizon oneindig doorloopt. Je sluit de dag af bij het verlaten treinrangeerterrein, waar oude locomotieven langzaam wegroesten in het weidse landschap.

Vanaf Uyuni vlieg je naar La Paz, een enorme stad met bijna drie miljoen inwoners en de administratieve hoofdstad van Bolivia. De stad is verdeeld in een boven- en benedenstad met flinke hoogteverschillen, overbrugd door kabelbanen die dienstdoen als openbaar vervoer. Tijdens een stadstour verken je de stad met minibusje, te voet en per teleférico. Je bezoekt de San Francisco kerk, de koloniale wijk met kathedraal en de bijzondere Mercado de Brujas, de heksenmarkt vol offergaven voor Pachamama. Vanaf uitkijkpunt Killi Killi heb je een weids uitzicht over La Paz.

De Boliviaanse jungle in! Je vliegt van La Paz naar Rurrenabaque, waar een boot klaarligt voor een tocht van ongeveer drie uur stroomopwaarts over de rivieren Beni en Tuichi. Onderweg zie je de bergen langzaam overgaan in dicht regenwoud, met kaaimannen en capibara’s op de oevers en kleurrijke vogels boven het water. Rond het middaguur kom je aan bij de ecolodge en betrek je een traditionele hut. In de middag trek je met een lokale gids over het Wabu-pad naar een kleilikplaats, waar je pekari’s, brulapen en kapucijnapen kunt spotten.

Na een vroeg ontbijt vertrek je voor een wandeling van drie à vier uur via de Mapajo- en Almendrillo-paden. Je passeert reusachtige kapok- en amandelbomen en de wurgficussen die andere bomen langzaam omsluiten. Je gids vertelt hoe de lokale bevolking de planten gebruikt, terwijl je speurt naar vogels en apen. ’s Middags vaar je een stukje de Tuichi op en wandel je naar een lagune, waar je doodshoofdapen en de prehistorisch ogende hoatzin kunt zien. Wie wil, probeert piranha’s te vangen voordat je per boot terugkeert naar de lodge.

Tuur naar de boomtoppen op zoek naar apen en vogels. Na het ontbijt vaar je kort stroomopwaarts en wandel je door secundair oerwoud langs de rivier. Daarna kies je zelf: avontuurlijk ’tuben’ op een grote band door lichte stroomversnellingen, of rustig terugvaren met de boot. Na de lunch brengt de boot je in ongeveer twee uur naar Rurrenabaque, met onderweg misschien een stop bij Caquiahuara om rood-groene ara’s bij de kleiwanden te bekijken. Dit rommelige junglestadje aan de Beni-rivier heeft een gezellige boulevard, waar je ’s avonds de lokale visspecialiteit kunt proeven.

Je vliegt terug van Rurrenabaque naar La Paz. In de omgeving van de stad zijn tal van excursies te maken. Bij Tiwanaku bekijk je een pre-Inca ruïne met prachtige beelden en een museum. Zoek je avontuur, dan fiets je de beruchte Death Road af, de steilste mountainbikeroute ter wereld. Bezoek de maanvallei met bizarre zandstenen formaties of struin door de vele markten en musea in het centrum. La Paz telt talloze restaurants, van Boliviaans tot internationaal; proef zeker een empanada, een typische lokale snack.

Vandaag reis je terug in de tijd naar de Tiwanaku cultuur, de oudste beschaving uit de regio rond La Paz. In ongeveer twee uur rijd je naar de opgravingen, waar deze bevolkingsgroep al vanaf 1300 voor Christus leefde. Ze stonden bekend om hun bijzondere architectuur en astronomische kennis. Tussen de door Unesco erkende ruïnes bewonder je de tempel van Kalasasaya, de zonnepoort Intipunku, de piramide van Akapana en een ondergrondse tempel. De schitterende beelden, waaronder die van Pachamama, maken de meeste indruk. Met één kaartje bezoek je beide bijbehorende musea.

Een excursie voert je naar het beroemde Titicacameer, waar je overvaart naar Isla del Sol. In het zuiden beklim je de oude Inca-trappen van Yumani met 500 treden en bezoek je de Bron van de Eeuwige Jeugd. Bewonder de Inca-tuin en het Inti Wata complex met het Ekako museum, waar je hoort over traditionele Inca-geneeskunde. Onderweg naar het Pilkokaina Paleis kom je alpaca’s en lama’s tegen. In het noorden ligt het dorp Challapampa, met een museum en de ruïnes van La Chincana. Aan het einde van de dag keer je terug naar La Paz.

Op deze laatste dag word je bij je hotel in La Paz opgehaald en naar de luchthaven gebracht. Je neemt afscheid van Bolivia, met een schat aan herinneringen aan de indrukwekkende natuur, kleurrijke culturen en bijzondere ontmoetingen die deze rondreis je bracht.