Bolhoeden, Indianen en Inca’s

Je vliegt vanuit Amsterdam naar Santa Cruz, de tweede stad van Bolivia. Een slim beginpunt: op 400 meter hoogte went je lichaam rustig aan het klimaat, zonder meteen op grote hoogte te belanden. Bij aankomst word je opgewacht en naar je hotel gebracht. Santa Cruz is een moderne, ontspannen plaats met een subtropisch klimaat. Wil je de omgeving verkennen, dan is dat prima te voet te doen. Op de centrale Plaza torent een grote kathedraal, en vlakbij vind je het Museo Etno Folklorico en stadspark El Arenal. Op de Los Pozos-markt zoek je naar souvenirs, terwijl de schaduwrijke pleinen ’s avonds heerlijk zijn.

Binnen twee uur beland je op het Boliviaanse platteland. In Samaipata verblijf je op een sfeervolle finca van zo’n zes hectare, op 1650 meter hoogte met weids uitzicht over heuvels en valleien. Zo went je alvast wat verder aan de hoogte. Tussen de bloemen- en groentetuinen groeien inheemse bomen en planten, en op de terrasakkers worden kruiden verbouwd voor thee en medicinale mengsels. Veel kamers hebben een veranda met hangmat en panoramisch uitzicht. Proef in het tuincafé een glas granaatappelsap of een pannenkoek met rabarber of mango.

Vandaag trek je er zelf op uit. Blijf lekker in het dorp, met een fraai plein en een typisch Boliviaanse markt vol souvenirs, of verken de omgeving. Bezoek El Fuerte, een ceremoniële pre-Inca-ruïne tussen de heuvels met uitgehouwen afbeeldingen van slangen en poema’s. In het parkje Las Cuevas zwem je bij drie watervallen. Wie de natuur induikt, kan naar het Amboró Nationale Park, waar negentig vogelsoorten leven, waaronder kolibries, ara’s en condors. Over wandelpaden loop je door een varenbos, slinger je aan lianen of rijd je te paard door rivieren.

Om een lange rit over hobbelige wegen te vermijden, word je eerst teruggebracht naar Santa Cruz, waarna je doorvliegt naar Sucre, de officieuze hoofdstad van Bolivia. Je overnacht in een charmante posada middenin het centrum, met bloemrijke binnenpleintjes en sfeervolle kamers. Sucre voelt niet als een hoofdstad aan: het is een gezellig universiteitsstadje dat, ondanks de historische gebouwen, jeugdig en energiek aandoet. Rond het levendige plein vind je musea en restaurantjes. Door de ligging op 2800 meter in een beschutte vallei heerst hier bijna altijd aangenaam weer.

Begin de ochtend met een wandeling door de stad, waar de bezienswaardigheden prima te voet bereikbaar zijn. Het textielmuseum en het kindermuseum ‘Tanga Tanga’ zijn de moeite waard, en boven op de heuvel bezoek je het Recoleta Franciscanenklooster met serene binnenplaatsen, tuinen en een eeuwenoude cederboom. In de heuvelachtige omgeving liggen wandelroutes langs pre-Columbiaanse ruïnes. Ben je op zondag in Sucre, reis dan naar de markt van Tarabuco, de meest authentieke van Zuid-Amerika, waar vrouwen met lange vlechten en indianen hun waren aanbieden. Ontdek de stad eventueel met een lokale gids die je alles over de textielhandwerken vertelt.

’s Ochtends vroeg neem je de bus naar Potosí, met onderweg prachtig uitzicht en vaak gezellige Boliviaanse muziek. Na zo’n drie uur kom je aan in deze stad op 4100 meter, de hoogst gelegen grote stad ter wereld. Potosí ontstond in 1545, toen bleek dat de Cerro Rico rijk was aan zilver. De middag gebruik je om te acclimatiseren en door de authentieke straatjes en markten te wandelen. Ben je niet claustrofobisch, dan daal je af in de mijnen van Cerro Rico, waar bijna tienduizend mijnwerkers onder primitieve omstandigheden zwoegen. Je loopt door nauwe, donkere gangen, dus trek je oudste kleren aan.

Rond het middaguur stap je op de lokale bus naar Uyuni, een rit van zo’n zes uur langs kleine dorpjes vol lokale reizigers. Naarmate je zuidelijker komt, wordt het landschap steeds desolater. Tegen het einde van de middag nader je Uyuni, gelegen op 3700 meter en op het eerste gezicht wat grauw. Je hotel ligt op loopafstand van het busstation. De rest van de dag maak je bijvoorbeeld een wandeling naar het treinenkerkhof buiten het dorp, waar roestige locomotieven uit de jaren twintig fel afsteken tegen de roodgele aarde. Vooral rond zonsondergang maak je hier bijzondere foto’s.

Na het ontbijt vertrek je in een 4WD met chauffeur naar de zoutvlakte Salar de Uyuni. Eerst stop je bij Colchani, een dorp dat leeft van de zoutwinning, en even later rijd je het immense zoutmeer op. Deze witte vlakte van 12.000 km² ontstond door het opdrogen van een meer en is letterlijk oogverblindend: een zonnebril is onmisbaar. In de verte glinsteren de besneeuwde toppen van de Andesvulkanen. Je overnacht in San Juan en rijdt door naar Isla de las Pescadores, een ‘eiland’ vol gigantische cactussen. Terwijl je geniet van het uitzicht, maakt je gids een picknick klaar.

Deze dag reis je naar de Salar de Chiguana, met weids uitzicht op de besneeuwde, actieve vulkaan Ollagüe. Na een korte stop bij de grens passeer je lagunes waar flamingo’s leven, verrassend genoeg overlevend in ijzige wind op grote hoogte. Bij de Árbol de Piedra, een uitgesleten rotsformatie die schilder Salvador Dalí inspireerde, lunch je tussen bizarre steenblokken. Daarna rijd je dwars door de meest extreme landschappen van Zuid-Bolivia tot je de Laguna Colorada bereikt, een hoogtepunt: roze flamingo’s zoeken in het dieprode meer naar voedsel. Terwijl de zon zakt, verschijnen duizenden sterren. De overnachting is eenvoudig, maar het uitzicht maakt alles goed.

Vroeg uit de veren om bij zonsopkomst de geisers van Sol de Mañana te zien, midden in een Mars-achtig landschap. Verkleumd ontbijt je, waarna je heerlijk kunt baden in de 30°C warme thermale bronnen met uitzicht over eindeloze vlaktes en ruige Andestoppen. Daarna reis je naar het uiterste zuiden, waar Laguna Verde aan de voet van de vulkaan Licancabur groen kleurt door mineralen in het water. Even verder weerspiegelen de bergen haarscherp in de witte Laguna Blanca. Via de Laguna Colorada keer je terug naar Uyuni, onderweg wellicht vizcachas spottend, een soort Andeskonijnen. In de namiddag eindigt je jeeptour.

Met de nachtbus of een binnenlandse vlucht reis je naar La Paz, dat op 4000 meter in een steile kloof ligt, omgeven door besneeuwde Andestoppen. Tegen het ochtendgloren komt de stad in zicht. Het zonnige klimaat, de bolhoedjes in de straten, koloniale kerken en kleurrijke indianenmarkten zijn helemaal Bolivia. Je verblijft in een koloniale hosteria in het centrum, op loopafstand van de Heksenmarkt en de San Francisco-kathedraal. De kamers liggen rond een sfeervol binnenplaatsje. ’s Avonds wandel je zo de markt op, vol vrolijke kraampjes en gezellige restaurants op de binnenplaatsen.

Rond negen uur haalt je gids je op en toont hij je per kabelbaan de mooiste uitzichten over La Paz. Daarna duik je de wirwar van straatjes in, langs de vlees- en fruitmarkt en kraampjes met kleurrijke stoffen. Je leert waar de bontgekleurde draagdoeken voor dienen en waar de souvenirverkopers hun inkopen doen. In het oudste straatje bezoek je het muziekinstrumentenmuseum met panfluiten. Onderweg proef je een Boliviaanse empanada op weg naar de Heksenmarkt, waar naast souvenirs ook lamafoetussen worden verkocht en een sjamaan je toekomst leest uit cocabladeren. ’s Middags kun je nog naar de Valle de la Luna, met zijn maanachtige rotslandschap.

Per directe bus reis je naar Copacabana. Al snel duikt het Titicacameer op, 175 kilometer lang en 45 kilometer breed. Halverwege steekt de bus op een vlot een zijtak van het meer over, terwijl de passagiers in kleine bootjes naar de overkant varen. In Copacabana strek je even je benen en lunch je aan het meer met verse vis en een papaya-shake in het zonnetje. Na de pauze bereik je de grens: je stapt uit, laat je paspoort stempelen en wandelt over een brug Peru binnen. Puno voelt aan als een groot dorp, waar karren en riksja’s het straatbeeld bepalen.

Na het ontbijt word je naar de haven van Puno gebracht, waar je met een gids het meer op vaart. Je eerste stop is een van de drijvende rieteilanden van de Uros-indianen, ooit gebouwd om de Inca’s te ontvluchten. Daarna vaar je door naar het eiland Taquile, bekend om zijn kleurrijke textielkunst; aan de kleding zie je zelfs af of iemand getrouwd is. Je wandelt over het eiland en luncht bij een familie thuis. Terug op het vasteland ga je naar Luquina, waar je bij een homestay overnacht. Het verblijf is eenvoudig, de mensen hartelijk en de sterrenhemel adembenemend.

’s Ochtends draai je mee in het dagelijkse leven van je gastfamilie. Je helpt de koeien melken of gaat mee het meer op om vis te vangen voor de lunch. Vraag je gastheer gerust om je iets van de omgeving te laten zien. In de loop van de middag vaar je met een bootje terug naar Puno, waar je opnieuw in je vertrouwde hotel overnacht.

Na een uitgebreid ontbijt vertrek je met de bus naar Cusco, een rit van ongeveer tien uur door het imposante Andesgebergte en langs diepe kloven. Aan boord vertelt een Engelssprekende gids je over de stops onderweg, waaronder een fraaie kapel, een oude tempel en een museum. Ook een uitgebreide lunch is inbegrepen. In Cusco verblijf je in de kunstenaarswijk San Blas, iets heuvelopwaarts van de centrale Plaza de Armas. Je knusse posada heeft een tuin of patio en een gezellige ontbijtruimte, gekozen om sfeer en ligging.

Vandaag verken je Cusco op eigen tempo. Het charmante San Blas voelt als een echte woonwijk, met smalle straatjes vol verrassende doorkijkjes, cafeetjes en traditionele restaurants. Op zo’n tien minuten lopen bergafwaarts ligt de bruisende Plaza de Armas, met winkels en restaurantjes waar ’s avonds panfluitspelers klinken. Bewonder de kathedraal en de Compañía-kerk, en wandel door de Calle Loreto, waar de huizen op originele Inca-muren rusten. Voor de omliggende ruïnes koop je de ‘boleto turístico’. Neem gerust een taxi terug, want de straatjes zijn steil en de stad ligt op 3300 meter.

Per minibusje reis je met een gids door de Heilige Vallei, vol overblijfselen uit het Inca-tijdperk. Het aangename klimaat en de vruchtbare grond maakten dit een streek vol terrasvormige velden en groene vergezichten. Na een uitzichtpunt bereik je Pisac, waar je een indrukwekkend ruïnecomplex bezoekt, waarschijnlijk ooit een verdedigingsfort. Beneden struin je over de kleurrijke markt vol souvenirs. Voor de lunch bezoek je de lokale markt van Urubamba, met kraampjes vol maïs en fruit. Daarna reis je naar het dorpje Ollantaytambo, waar je het Inca-fort bekijkt dat de Spanjaarden ooit succesvol wisten te verjagen. Je overnacht in een sfeervolle posada.

Vandaag bepaal je zelf je programma. Je fortkaartje is nog geldig, dus klim er vroeg heen om vanaf een rotsterras de zon te zien opkomen terwijl het dorp langzaam ontwaakt. In Ollantaytambo vind je een handvol restaurants, een museumpje en een lokale markt; na het levendige Cusco is de rust hier weldadig. Een paardrijtocht door de groene vallei is een aanrader: je bent meer deel van het landschap, hoort vogels fluiten en de rivier kabbelen. Ook zonder rijervaring lukt het, want de paarden zijn klein en kennen de weg. Alternatief is een uitstapje naar de zoutpannen van Las Salinas.

Vanaf het stationnetje van Ollantaytambo stap je rond half tien in de trein, die je in anderhalf uur door de bergen naar Aguas Calientes brengt. Dit kleine dorp is het verzamelpunt van iedereen die Machu Picchu bezoekt, dus het is er een komen en gaan van reizigers. Bij aankomst word je opgewacht door een medewerker van je hotel. Bijzonder detail: hier vormen niet een plein maar de treinrails het hart van het dorp, met wel vijftig restaurantjes op een rij. ’s Middags ontspan je in de warmwaterbronnen of maak je een wandeling naar een waterval in de bergachtige omgeving.

Vroeg in de ochtend neem je de bus omhoog naar Machu Picchu, over een steile zandweg. Omdat de dagbezoekers uit Cusco pas rond half elf arriveren, heb je alle rust om de sfeer in je op te nemen. Aanvankelijk laat de sluierbewolking slechts flarden van de ruïnes zien, maar zodra de wolken optrekken vormt zich het volledige beeld van deze indrukwekkende Inca-stad. Onder leiding van een gids ontdek je de raadsels rond het ontstaan en de ondergang ervan. Wie wil, kan een bergtop beklimmen. Na de lunch keer je per trein terug naar Cusco, waar je rond half acht aankomt.

De laatste dag van je reis vul je helemaal naar eigen smaak in. Het centrum van Cusco bruist dag en nacht, dus aan bezienswaardigheden en gezelligheid geen gebrek. Misschien slenter je liever door de achterafstraatjes van San Blas, of hang je rustig in een hangmat op je posada om nog wat van dat typische Latino mañana-sfeertje op te snuiven. Wat je ook kiest, geniet nog even van je vakantie.

In de loop van de ochtend reis je naar de luchthaven van Cusco voor je vlucht naar Lima. Vaak heb je daar nog een flinke wachttijd voordat je terugvlucht vertrekt. In dat geval kunnen we een afsluitend toertje regelen: je bezoekt de leukste kunstnijverheidsmarkt van Lima, waar je struint tussen keramiek en felgekleurde kleden. Bij Larcomar, een modern winkelcentrum aan het strand, ervaar je nog één keer een prachtige zonsondergang boven de oceaan. Afhankelijk van je vluchtschema land je de volgende ochtend weer in Nederland, boordevol herinneringen.