Magnifiek Marokko in 14 dagen

Je vliegt naar Rabat, waar een chauffeur je opwacht en in zo’n twintig minuten naar je hotel brengt. Je verblijft in een pand met een Franse koloniale sfeer, gelegen in het nieuwere stadsdeel op een klein kwartier lopen van de medina. Recht tegenover het oude treinstation zit je ideaal voor de dagen die komen. Vanaf het terras voor de deur kijk je rustig toe hoe het straatleven zich ontvouwt. Meestal arriveer je pas tegen het einde van de middag, zodat je de stad zelf een dag later gaat ontdekken.

Na een ontbijt met muntthee, stokbrood en jam lonkt de hoofdstad. Met een petit taxi rijd je richting het oude centrum, waar de imposante kashba des Oudaias je opwacht: een verdedigingsfort waar je te voet verder trekt. In de Rue des Consuls slenter je langs winkeltjes vol specerijen, leer, zilver en houtsnijwerk. Andere blikvangers zijn de stadsmuren van Bab Chellah, het mausoleum van Mohammed V in wit Italiaans marmer en de torenhoge, nooit voltooide Hassan Minaret. Een dag vol kleur, geuren en geschiedenis in het hart van Marokko.

Je wandelt naar het station tegenover je hotel en stapt op de trein naar Meknes, een rit van zo’n twee uur langs glooiend landschap. Ooit een klein provinciestadje, liet sultan Moulay Ismail hier een ommuurde stad verrijzen met twintig poorten en tientallen paleizen. Je logeert in een sfeervolle riad in het oude centrum, versierd met mozaïek en kleurrijke kussens. Verken op eigen gelegenheid het Place El Hedim met zijn rijk versierde poorten, de overdekte souks vol specerijen en olijven, en het mausoleum van Moulay Ismail. ’s Avonds schuif je aan tafel tussen flakkerende kaarsen.

Na het ontbijt neem je afscheid van je riad en stap je op de trein naar Fes, een korte rit van ongeveer een halfuur. Wie wil, kan onderweg een stop maken bij Volubilis, met zijn hoge zuilen en fraai bewaarde mozaïeken, en het pelgrimsstadje Moulay Idriss. In Fes rijd je met een taxi naar je eenvoudige maar hartelijke riad aan de rand van de medina, op enkele minuten van de poort Bab Boujoud. Op de binnenplaats laat je je een kop Marokkaanse muntthee smaken. Eet ’s avonds op tijd, want de medina sluit rond zeven uur haar poorten.

De medina van Fes geldt als de best bewaarde middeleeuwse stad van de Arabische wereld, een doolhof van buurtjes met elk hun eigen bakkerij, moskee en hamam. Verdwalen ligt op de loer, dus ga bij voorkeur op pad met een gids. Hij loodst je door smalle stegen langs ambachtslieden: ververijen, houtbewerkers en zijdewevers. Je kijkt mee achter de schermen hoe leren sloffen ontstaan en bakt zelfs brood bij een lokale familie, dat je samen met muntthee opeet. De rest van de middag is vrij om op je gemak rond te dwalen.

’s Ochtends haal je je huurauto op en begint een lange, afwisselende rijdag richting het zuiden. Zelf rijden geeft je alle vrijheid: je slingert over goede wegen door groene valleien en bergruggen. Een mooie stop onderweg is de Gorge du Ziz, een indrukwekkende kloof bij een meer, waarna je via Errachidia naar Erfoud rijdt. Aan de rand van dit woestijnstadje wacht een sfeervol kasbah-hotel met traditioneel ingerichte kamers en een verkoelend zwembad. Na de rit neem je een duik of ontspan je met een drankje. ’s Avonds geniet je op het kaarslichtterras van een tajine onder een dijk van sterren.

Neem het rustig aan na de lange rit van gisteren: zwem een baantje of lees op het terras. Valt je verblijf samen met de markt van Rissani, breng er dan zeker een bezoek; de sfeer verschilt merkbaar van de souks in de koningssteden. Zodra de middaghitte afneemt, rijd je in veertig minuten naar de oranje duinen van de Erg Chebbi. Bij het kasbah-hotel klim je op een kameel en trek je de woestijn in, waar alle gebouwen achter de eerste duin verdwijnen. In een eenvoudig bedoeïenenkamp wacht een dampende tajine en een nacht onder een eindeloze sterrenhemel.

Sta vroeg op om de zon achter de duinen te zien opkomen en de zandzee in gloed te zien zetten. Na een kop muntthee klim je terug op je kameel en verlaat je langzaam het kamp. Bij het hotel wacht het ontbijt en een verfrissende douche. Rond tien uur rijd je richting de groene Dades Vallei, door palmoases en dorpjes naar Tinerhir. Maak een omweg naar de Todra Gorge, waar de rotswanden zich tot driehonderd meter hoogte samendrukken. Verder in de rustige Dades Vallei wisselen bizarre rotspartijen, bergen en palmvalleien elkaar af tot je je eenvoudige berghotel bereikt.

Trek je wandelschoenen aan en verken met een lokale gids de bergen rond de vallei. Je daalt af naar de rivier, volgt die langs dadelakkers en beklimt een bergweggetje naar een dorpje, waar je thee drinkt bij een berberfamilie. Van bovenaf zie je het contrast tussen roodkleurige wanden en groene rivierbedding. Daarna rijd je door een bijna maanachtig landschap naar Ouarzazate, bekend van films als Gladiator. In Aït Ben Haddou verrijst als uit het niets de imposante lemen kasbah tussen palmbomen. Steek de rivier over en dwaal door de kronkelende straatjes en poorten van dit tijdloze dorp.

Na het ontbijt vervolg je je fly-drive. De weg kronkelt omhoog de bergen in, langs terrassen met tarwe, cactussen en palmbomen, met de witte toppen van het Atlasgebergte op de achtergrond. Dan duik je het levendige Marrakech binnen, waar brommers tussen de auto’s door zigzaggen. Je levert de huurauto in en neemt een taxi naar je hotel aan de rand van de medina. Het bruisende hart vormen het Djemaa el Fna-plein en de omliggende souks. Overdag nog rustig met een enkele muzikant, verandert het plein ’s avonds in een groot openluchtrestaurant vol geuren en geroezemoes.

Deze dag vul je naar eigen wens in. Wil je Marrakech van een andere kant leren kennen, dan is een fietsexcursie een aanrader. Je vertrekt vroeg, voor de drukte en de hitte, en fietst vanuit het nieuwe stadsdeel langs de rode verdedigingsmuren door een van de poortjes de medina in. Samen met een gids ontdek je het geheim van het nummer zeven: je bezoekt de tombes van de heiligen, snuffelt op de kruidenmarkt en strijkt neer op het Djemaa el Fna. De tocht sluit je af bij een Marokkaanse familie met een kop thee.

Met de bus reis je in ruim drie uur naar Essaouira, een authentiek vissersplaatsje aan de Atlantische kust waar de wind altijd waait. Het is een plek voor zonliefhebbers, shoppers en surfers, met vrolijke muzikanten en creatieve kunstenaars die er hun winkeltjes hebben. Je logeert in een riad midden in de medina, op loopafstand van het strand. Struin over het brede zandstrand, huur eventueel surfmateriaal of duik de souks in. Wandel naar de vissershaven vol blauwe bootjes, waar de vangst direct op straat verkocht wordt, en geniet vanaf de oude kashba van het uitzicht op de rotskust bij zonsondergang.

Slaap uit en ontbijt op je gemak op het dakterras. Voor de lunch is de fish market een aanrader: alle vis die je hier ziet, zwom die ochtend nog in de Atlantische Oceaan, en je zit er tussen de locals. De rest van de dag is helemaal van jou. Luier op het strand, dwaal door de souks of scheur met een quad over de duinen. Ben je een liefhebber van kunst, dan is Essaouira al jaren een centrum voor hedendaagse schilderkunst en beeldhouwwerk, te bewonderen in galeries als La Petite Galerie en Galerie d’art Frederic Damgaard.

De laatste dag van je reis is aangebroken. Een transfer brengt je in ongeveer drie uur van Essaouira naar de luchthaven van Marrakech, waar je incheckt voor de terugreis naar Nederland. Wie nog niet klaar is met Marokko, kiest er vaak voor om de vakantie te verlengen met een paar dagen aan zee. Met je koffer vol herinneringen aan koningssteden, kloven, palmoases en de eindeloze woestijn neem je afscheid van dit veelzijdige land.