Van souks tot Sahara

Bij aankomst op de luchthaven van Fes staat de chauffeur al voor je klaar. In een klein half uur rijd je naar je riad, waar verse muntthee en huisgemaakte koekjes op je wachten. De ruime binnenplaats nodigt uit om even neer te ploffen en tot rust te komen na de reis. Voor het gezin regelen we twee kamers naast elkaar of een grote kamer met extra bedden. Zin om meteen de stad in te duiken? Neem dan een taxi naar Bab Boujloud en proef Marokkaanse gerechten midden in de levendige medina.

Na het ontbijt loop je met gids Mohammed de medina in, die met ruim 9.000 straatjes een waar doolhof vormt. Onderweg vertelt hij honderduit over de gewoontes van de bewoners en kent hij bij de leerlooierijen precies het beste plekje voor een foto. Tijdens een koffiepauze rust je uit op een pleintje. Daarna ga je samen met je kinderen aan de slag bij een houtbewerker: met een pen teken je een mal na en met een beitel bewerk je het hout. Even ben je zelf onderdeel van de ambachtelijke wereld van Fes.

Ontdek Fes vandaag op eigen houtje. Vanuit je riad wandel je zo de medina in, langs de Joodse wijk en de leerlooierijen richting de blauwe poort Bab Boujloud. Stop bij een bakkerij of neem een kijkje in een weverij; de vriendelijke inwoners wijzen je graag de weg. Voor de lunch kun je terecht bij The Ruined Garden, een oase van rust met authentieke gerechten. Liever weg van de drukte? Koop dan verse dadels, olijven en zoetigheden en strijk neer in de rustige tuinen van Jnane Sbile.

Vandaag pak je je huurauto op bij het kantoor net buiten de medina en rijd je zo de stad uit. De lange route naar de woestijn splits je in twee etappes, zodat je vandaag zo’n vier uur rustig kunt rijden met onderweg tijd voor stops. Zelf rijden geeft je alle vrijheid en de wegen zijn uitstekend. Je slingert door groene valleien en over bergruggen, met onderweg een mooie stop bij de Gorge du Ziz, een immense kloof nabij een meer. In Errachidia overnacht je in een eenvoudig maar sfeervol kasbahhotel met zwembad.

De ochtend begin je rustig; pas na de lunch stap je op je kameel om de hete middagzon te vermijden. Aan de rand van de Sahara knoopt de gids desgewenst een tulbanddoek om je hoofd, waarna je al wiebelend de eindeloze duinen in slof. Na ongeveer anderhalf uur bereik je het kamp van kamelenhaar-tenten, midden in de stilte. Beklim vlak voor zonsondergang een duin en zie de oranje bol wegzakken. De kamelenjongens bereiden een traditionele maaltijd en pakken later hun trommels erbij. Slaap je in de tent, tel dan eerst de duizenden fonkelende sterren. Liever geen kameel? Dan regelen we een 4×4-tocht.

Sta voor dag en dauw op om de zonsopgang mee te maken. Klim nog eenmaal de duin op of nestel je met een muntthee op een zachte matras, terwijl het muisstil om je heen is. Zodra de zon boven de horizon komt, stijgt de temperatuur snel. Op je kameel slof je terug naar het hotel, waar een uitgebreid ontbijtbuffet klaarstaat. Geef je kameel nog een dikke knuffel en rijd daarna door naar Erfoud, waar je rond lunchtijd aankomt. In je familiekamer in een sfeervol kasbahhotel neem je een frisse douche of spring je zo het zwembad in.

In zo’n drie uur rijd je vandaag naar de Dadesvallei. Aan het begin van de middag neemt een gids je gezin mee op een wandeltocht van drie uur door de bergen. Je klautert over rotspartijen en door kloven, ver weg van de bewoonde wereld. Onderweg kruis je herders met hun kuddes en vrouwen op zoek naar brandhout. Zijn de kinderen moe? Dan gaan ze verder op de rug van een ezel, want er loopt er eentje mee voor elk kind. ’s Avonds eet je in het hotel en lees je een boek op het met bougainville overgroeide terras, waar de bergbeek rustig langs kabbelt.

Na het ontbijt en een laatste kopje thee laat je de vallei achter je. Voorbij de palmoase van Skoura vormt Kasbah Ben Moro een voorproefje op wat komt. Via Ouarzazate neem je met de kinderen een kijkje in het Hollywood van Marokko, waar de filmstudio’s rekwisieten herbergen van bekende films als Asterix en Obelix, The Mummy en The Gladiator. In de loop van de middag bereik je je sfeervolle hotel, recht tegenover de kasbah. Misschien nog even zwemmen? ’s Avonds schuif je aan voor het diner en val je in slaap in een knus ingerichte kamer.

Na het ontbijt op het terras ontdek je de kasbah op eigen gelegenheid, aan de overkant van de rivier. Bij laag water spring je van zandzak naar zandzak, bij hoog water breng een ezel je hoog en droog naar de overkant. Voorbij de grote lemen poort duik je terug in de tijd en speel je verstoppertje in de smalle stegen. Kronkel omhoog naar het hoogste punt voor een weids uitzicht over de kleihuizen langs de groene rivierbedding. Wie weet word je, net als wij, uitgenodigd voor een kop thee. Rond lunchtijd kun je terecht bij restaurant Timlalt voor kruidige kefta.

Vandaag zet je koers naar de tweede koningsstad van je reis: Marrakech. De route voert door het Hoge Atlasgebergte, waar na elke bocht een nieuw uitzicht op besneeuwde toppen en groene valleien opdoemt. Na zo’n vijf uur slingeren nader je de stad, waar het op de wegen drukker wordt. Met je routebeschrijving rijd je rechtstreeks naar je familiehotel met zwembad. Wil je liever midden in de medina slapen? Kies dan voor een riad met kleurrijke poefjes in de binnentuin, mozaïeken en een dakterras met uitzicht. Bovendien liggen alle bezienswaardigheden dan op loopafstand.

Na het ontbijt duik je op typisch Hollandse wijze dieper de Marokkaanse cultuur in én steun je een lokaal project. De Marrakchi die hier werken leren fietsen en worden opgeleid tot gids of fietsenmaker. Vanuit het project in de medina ga je op geïmporteerde Hollandse fietsen met je gids op pad door de souks en wijken. Enthousiast vertelt hij of zij over het dagelijks leven, de gemeenschappelijke oven en de werking van de hammam. Onderweg stop je bij een bekend café voor een drankje en vers fruit. Geen standaard tour, maar een echte kennismaking met het Marokkaanse leven.

Vandaag zit je rondreis van Fes naar Marrakech erop en neem je afscheid van Marokko. Vanuit je riad of hotel is het ongeveer twintig minuten rijden naar de luchthaven, waarvoor we uiteraard een transfer regelen. Na een vlucht van zo’n vier uur zet je weer voet op Europese bodem, met een hoofd vol herinneringen aan zandduinen, koningssteden en gastvrije ontmoetingen. We horen achteraf graag hoe je deze familiereis door Marokko hebt beleefd.