Avontuur op Sumatra en Sulawesi

Bij aankomst op de luchthaven van Medan word je opgehaald en naar je hotel gebracht. In het oude centrum ontdek je koloniale panden, de grote moskee Masjid Raya en het paleis van sultan Deli. Bezoek Tjong A Fie Mansion, ooit het huis van een Chinese zakenman en nu een museum waarin Chinese, Maleisische en westerse invloeden samenkomen. In een buitenwijk staat een opvallende katholieke kerk die veel weg heeft van een hindoetempel. Tegenover de Mansion vind je een restaurant waar naast lokale gerechten ook Nederlandse klassiekers op de kaart staan, zoals een broodje kroket.

Over hobbelige wegen rijd je naar Bukit Lawang, gelegen aan de Bohorok-rivier in het Gunung Leuser National Park. Dit is een van de weinige plekken in Azië waar je orang-oetans in het wild kunt spotten. Vroeger stond hier een rehabilitatiecentrum voor apen die na gevangenschap terugkeerden naar de jungle. Je maakt een trekking door het regenwoud, waarbij een lokale gids je door de dichte begroeiing leidt. Het pad is soms steil en glibberig, dus stevige schoenen en een redelijke conditie zijn welkom. De beloning is groot wanneer je de orang-oetans tussen de boomtoppen ziet slingeren.

Met een minibus en eigen chauffeur trek je het Batakgebied in, waar je onderweg de typische huizen op palen met hoge puntdaken en houtsnijwerk ziet. De vulkanen Sibayak en Sinabung tekenen zich af aan de horizon. Het hooggelegen bergdorp Brastagi ligt middenin dit gebied en staat bekend om zijn kleurrijke fruit- en bloemenmarkt. Net buiten het dorp vind je de boeddhistische tempel Lumbini. Het is hier een geliefde bestemming onder Indonesische reizigers, dus reken op enige drukte. Brastagi vormt een prettige tussenstop en uitvalsbasis voor de vulkaantrekkingen in de omgeving.

Je reist verder door het Batakgebied richting het immense Tobameer. Vooral vanaf de hoogte, met het meer diep beneden je, maakt dit indruk. Onderweg stop je bij het dorpje Dokan met traditionele huizen en de Si Piso-Piso-waterval. Per ferry steek je over naar het eiland Samosir, gelegen in het diepste kratermeer ter wereld. Hier ontdek je authentieke huizen met zadelvormige daken en houtsnijwerk. Trek eropuit naar de Batak-dorpen, huur een fiets of kano, en bezoek Tomok met zijn graftombe, Ambarita en het weversdorp Lumban Suhi Suhi. De muzikale Bataks brengen ’s avonds soms een vrolijke voorstelling.

Met de boot vaar je terug naar het vasteland. Vanaf Prapat rijd je deels langs het Tobameer naar Balige, waar je de kleurrijke groente- en fruitmarkt bezoekt. Ook interessant is het Batak Museum, met een tentoonstelling over de cultuur en geschiedenis van deze bevolkingsgroep. Daarna gaat de reis verder zuidwaarts langs sawa’s, koffieplantages, ananasvelden en eucalyptusbomen. Na een lange rijdag arriveer je in Padang Sidempuan, waar je even kunt bijkomen van deze etappe.

Vroeg in de ochtend vertrek je voor een lange tocht door de ruige natuur van de Sumatraanse hooglanden, waarbij de weg over de bergketen Bukit Barisan slingert. In Bonjol stap je even uit om te voet de evenaar te passeren, waarna je een certificaat rijker verder rijdt. Bukittinggi is de culturele hoofdstad van de Minangkabau, herkenbaar aan hun kleurrijke kleding en huizen met opmerkelijke puntdaken. In het centrum staan de Sumatraanse Big Ben en Fort de Kock. De streek staat bekend om smakelijke gerechten zoals rendang, en ’s avonds is er geregeld een dansvoorstelling.

Je begint de dag bij de Ngarai Sianok, ook wel het Karbouwengat genoemd. In het ochtendlicht kijk je uit op de Singgalang-vulkaan terwijl mistflarden door de kloof zweven. Vanaf het uitzichtpunt daal je af het ravijn in, langs rijstvelden en riviertjes, en wandel je in enkele uren naar het dorp Kota Gadang met zijn zilverwerkwinkeltjes. Daarna rijd je via de befaamde weg-met-de-44-bochten naar het hooggelegen kratermeer van Maninjau, waar je van weidse vergezichten geniet. Rondom het meer kun je een fraaie wandeling maken.

In ruim een uur rijd je naar de Harauvallei, waar het landschap steeds groener en indrukwekkender wordt. Je passeert steile rotswanden en uitgestrekte rijstvelden en stopt bij een waterval. Ingeklemd tussen imposante kliffen ligt dit vredige natuurreservaat vol weelderige natuur. Tijdens een gemakkelijke wandeling over smalle paadjes dwars door de rijstvelden zie je de boeren aan het werk, terwijl witte reigers de wacht houden. Je gids vertelt over het beplanten en oogsten. In het gebied leven diverse apensoorten, waaronder de zwarte gibbon, en fladderen talloze vlinders en vogels rond.

Na een rit naar Padang neem je afscheid van je chauffeur en vlieg je naar Makassar, een belangrijke havenstad in Zuid-Sulawesi. De haven is fotogeniek met zijn kleurrijke Makassaarse schoeners. In de stad vind je gebouwen uit de Nederlandse tijd, waaronder Fort Rotterdam, tegenwoordig een museum. In de buurt Sopeng wordt zijde geweven en langs de boulevard eet je heerlijk: tegen zonsondergang verschijnen hier talloze kraampjes, ook wel de langste eettafel ter wereld genoemd. Voor een loempia loop je naar Jalan Lasinrang, waar vrouwen ze ter plekke rollen.

Opnieuw beschik je over een minibus met chauffeur, zodat je in je eigen tempo kennismaakt met Sulawesi. Een fraaie tocht voert je landinwaarts door een toeristisch onbekend deel van Zuid-Sulawesi. Sengkang ligt plezierig aan de voet van de bergen, uitkijkend op het Tempemeer, een overblijfsel van een enorme binnenzee. Een boottochtje over dit meer is een aanrader: je ziet hoe lokale vissers wonen en werken op het water. Onderweg naar een drijvend dorp spot je waarschijnlijk allerlei vogels en kun je bij een van de huizen stoppen voor thee en een lokale snack.

Door een afwisselend landschap en langs dorpjes reis je naar Torajaland. Onderweg stop je bij een palmsuikerplantage, waar je ziet hoe het suikerwater wordt opgevangen en boven heet vuur ingekookt tot suiker. Daarna rijd je de bergen in naar het wonderlijke gebied Tanah Toraja. De Toraja’s kennen een geheel eigen cultuur, zichtbaar in hun bijzondere dodencultuur en de fraai beschilderde woningen met daken als een omgekeerd zadel. Bijzonder is het bijwonen van een begrafenis, in wezen een feest vol rituelen, waarbij buffels worden geofferd en traditionele Pa’gellu-dansen worden opgevoerd. Als buitenstaander ben je altijd welkom.

Met een Engelssprekende gids ontdek je de rijkdom van Torajaland. Je kunt een begrafenisplechtigheid bijwonen of de indrukwekkende cultuur verkennen bij de grotten van Londa of Tampang Allo. Bewonder de Tongkonanhuizen in het traditionele dorp Kete Kesu of struin over de lokale markt. Het gebied leent zich uitstekend voor actieve uitstapjes: maak een wandeling naar Batutumonga voor weidse uitzichten, of verken de omgeving per fiets langs dorpjes en rijstvelden. Zoek je meer avontuur, dan trotseer je raftend de stroomversnellingen, waarbij je leguanen langs de waterkant ziet liggen. Torajaland laat gegarandeerd een onvergetelijke indruk achter.

Vandaag staat een lange tocht zuidwaarts op het programma. Je rijdt door de bergen naar Pare Pare en vervolgt je weg langs de kust met talloze pittoreske vissersdorpjes, tot je uiteindelijk Makassar bereikt. Aangekomen in de havenstad neem je afscheid van je chauffeur en kun je uitrusten van deze reisdag.

Je vliegt van Makassar naar Manado en vaart vanuit de haven door naar het eiland Siladen. Dit eiland maakt deel uit van het Bunaken Marine National Park, dat vijf eilanden telt op korte afstand van de kust van Manado. De onderwaterwereld hier behoort tot de mooiste ter wereld: door het heldere water zie je vanaf het strand al koralen en kleurrijke vissen, ideaal voor snorkelaars en duikers. Huur bij je hotel een boot naar het eiland Bunaken, waar de schipper je de mooiste snorkelplekken wijst. Met een beetje geluk spot je dolfijnen en reuzenschildpadden.

Deze dagen zijn geheel ter vrije besteding op het idyllische Siladen. Loop de zee in en zwem meteen boven het koraal tussen scholen vissen, of ontspan op het strand aan de westkust. Rondom het eiland loopt een rif dat na enkele tientallen meters steil de diepte in duikt, een prachtig decor voor snorkel- en duikliefhebbers. Wie geluk heeft, ontmoet dolfijnen of schildpadden. Geniet in alle rust van deze tropische afsluiting van je reis.

Met een korte boottocht word je van Siladen naar een pier nabij het vliegveld gebracht. Daar staat een auto klaar voor de transfer van ongeveer twintig minuten naar de luchthaven van Manado, waar je Indonesische avontuur ten einde komt.