Houseboat en tropisch paradijs

Na aankomst word je opgehaald van de luchthaven en naar je hotel in Balikpapan gebracht. Deze havenstad vormt het startpunt voor je ontdekkingstocht over Kalimantan. Lang blijven de meeste reizigers hier niet, maar wie rondloopt vindt sporen uit de Nederlandse tijd: op het oude Shell-terrein staan nog huizen en het voormalige ziekenhuis. Wil je de lokale sfeer proeven, breng dan een bezoek aan Kebun Sayur, de traditionele markt. Tijdens je hele reis word je begeleid door een Engelssprekende gids die je onderweg volop vertelt over land en cultuur.

Aan boord van je privéhouseboot glijd je rustig over de Mahakam-rivier, met een kok en gids die met je meereizen. Terwijl de bebouwing plaatsmaakt voor weelderig groen, ontdek je dorpjes als Muara Muntai en het bijzondere longhouse van Mancong, met twee verdiepingen en 24 deuren. Per gemotoriseerde kano vaar je door de smalle Ohongcreek en over de Bolongan-rivier, waar gibbons, neusapen en makaken leven. Je passeert het drijvende vissersdorp Bolongan, waar kinderen enthousiast zwaaien. De middagen breng je ontspannen aan dek door: genieten van het landschap en heerlijk lezen.

’s Ochtends meert de boot aan in Tenggarong, waar een interessant sultanspaleis wacht. Daarna neem je afscheid van de bemanning en stap je in de auto met chauffeur richting Samarinda, de hoofdstad van Oost-Kalimantan aan de Mahakam-rivier. Toeristische trekpleisters zijn er weinig, maar de fraaie moskee is de moeite waard en veel Nederlanders komen hier op zoek naar hun roots uit de Shell-tijd. Zin in een typisch souvenir? Denk dan aan een sarong, die vanuit deze stad door heel Indonesië verkocht wordt. Vanaf hier bepaal je flexibel je eigen tempo en route.

Vroeg vertrek je vanuit Samarinda voor de rit naar Sangatta, langs mijnen, plantages en bosrijke gebieden afgewisseld met dorpjes. Vlak voor Bontang passeer je de evenaar, gemarkeerd door een monument, en dan bereik je de rust van Kutai National Park. Samen met je gids en een ranger maak je een trekking door het secundaire regenwoud. Over glibberige hangbruggen en door enkelhoog water beleef je het echte junglegevoel, tussen torenhoge bomen en insectenetende planten. Dé reden om hier te zijn: orang-oetans die volledig in het wild leven, niet gevoederd en niet gelokt.

Rond vijf uur ’s ochtends word je gewekt voor een nieuwe trekking door het regenwoud van Kutai National Park, wanneer de kans op wildlife het grootst is. Blijf zo lang in het park als je wilt; je verblijf in Sangatta ligt maar een klein eindje rijden verderop.

Vandaag staat een lange rijdag op het programma, maar de bestemming maakt alles goed. Onderweg stop je een aantal keren en steek je met de veerboot een rivier over, op weg naar een prachtig en nog nauwelijks bezocht gebied. Morgen wacht de beloning: een tocht naar de plek waar regelmatig walvishaaien opduiken.

In de vroege ochtend vaar je met een traditionele klotok naar de walvishaaien. Bewonder deze zachtaardige zeereuzen vanaf de boot of ga het water in om met ze te snorkelen. Terug op het vasteland bezoek je een dorp van de Bajau, zeezigeuners die leven van visvangst en de productie van vogelnestjes. Daarna reis je naar het bijzondere Labuan Cermin, het spiegelmeer met zowel zoet als zout water, waar je omgeven door groene bossen kunt zwemmen of snorkelen. Vervolgens breng je een boot je naar Kaniungan Island, waar je de middag doorbrengt op het palmenstrand.

Wakker worden met alleen het geluid van de golven en zicht op het witte strand met palmbomen: heerlijk. Voordat de boot je ophaalt, kun je snorkelen boven de kleurrijke koraalriffen. Onderweg naar Teluk Sumbang passeer je een schildpaddenbroedplaats en zwemmen mogelijk dolfijnen met de boot mee. Bij aankomst staat de lunch klaar en in de namiddag maak je een wandeling door de omgeving. Teluk Sumbang ligt in een baai met ongerept strand, waar nog nauwelijks toeristen komen. De ideale plek om te ontspannen én de jungle, mangrove en onderwaterwereld te verkennen.

Onder begeleiding van je gids vaar je ’s ochtends door het mangrovebos, waar je met wat geluk de bijzondere neusapen spot. Bij het nabijgelegen Turtle Point maak je grote kans om te snorkelen met schildpadden. De middag houd je vrij: ontspan bij de lodge, duik de kleurrijke onderwaterwereld in of wandel met je gids door het dorp. Tegen het einde van de dag wordt het levendiger op straat en spelen de kinderen op het veld midden in het dorp.

Je rijdt naar Talisayan en stapt daar aan boord van een speedboot richting Maratua, het grootste en aantrekkelijkste eiland van de Derawan-archipel. In zo’n twee tot tweeënhalf uur bereik je dit echte bounty-eiland met een groene kern en witte stranden. Het toerisme staat hier nog in de kinderschoenen, terwijl de koraalriffen rondom het eiland tot de mooiste behoren. Snorkelen en duiken staan de komende dagen centraal.

Maratua trakteert je op jungle, mangroves, witte zandstranden en een magnifieke onderwaterwereld. Huur een fiets om het eiland zelf te verkennen, rijd naar de mangrovebossen en bezoek de twee Bajau-dorpen, waar de zeezigeuners in huizen op palen wonen. Er is zelfs een grot met een waterbron. Bovenal draait het hier om duiken en snorkelen: in de zeestraat ‘Big Fish Country’ zwemmen kleurige rifvisjes, maar ook barracuda’s, grijze rifhaaien en adelaarsroggen. Wie wil, maakt een dagtocht naar Kakaban met zijn kwallenmeer en naar Sangalaki met de zeeschildpaddenopvang.

Per boot vaar je naar het eiland Kakaban, precies zoals je een tropisch paradijs voor je ziet: een blauwe zee, witte stranden en wuivende palmbomen. Onder water beleef je het echte spektakel bij de Gorgonian Forest Wall, met onvergetelijke kleurrijke vissen en koralen, en met wat geluk zie je zelfs manta’s. Het bijzonderst is het meer met brak water, waar vier soorten kwallen leven die niet meer steken. Door het ontbreken van natuurlijke vijanden veranderde de evolutie hen. Toch voelt het tegennatuurlijk om het water in te gaan terwijl tientallen kwallen om je heen zwemmen.

Vandaag maak je een dagtour naar het bijna onbewoonde eiland Sangalaki, waar alleen een vuurtoren staat. In de heldere wateren rondom bewonder je koraal, groene zeeschildpadden die het hele jaar door hun eieren komen leggen, en de mantaroggen waar het eiland om bekendstaat. Daarna vaar je met een speedboot naar Derawan, dichter bij de kust van Kalimantan. Ook dit eiland heeft fraaie stranden en een schitterende onderwaterwereld, met veel duik- en snorkelplekken vol kleine visjes, zeeschildpadden en mantaroggen. Vanuit hier bereik je gemakkelijk omliggende eilanden als Samama en Pulau Panjang.

Je vaart terug naar Tanjung Baru, de haven bij Tanjung Redep. Bij aankomst word je opgehaald en naar de luchthaven gebracht, waarmee een bijzondere reis over Kalimantan tot een einde komt.