Groen Java

Vanaf nu heb je de beschikking over een auto met chauffeur, waarmee je op je eigen tempo Java verkent. In tweeënhalf uur rijd je naar Bogor, met onderweg de mogelijkheid koloniaal Jakarta te bezoeken. Denk aan de zeilhaven Sunda Kelapa, de Hollandse pakhuizen bij Fatahillah Square en een kopje koffie in het sfeervolle Café Batavia. Hoogtepunt van Bogor zelf is de botanische tuin rondom paleis Buitenzorg, waar duizenden tropische planten en bomen om kleurrijke lotusvijvers groeien. Sluit af bij poppenmaker Pak Endai, waar je ziet hoe wayang golek-poppen met de hand ontstaan.

Zuidwaarts rijd je in ongeveer drie uur naar Nagrak, een authentiek Javaans dorp waar nog nauwelijks toeristen komen. Het ligt verscholen in een landelijk gebied vol groene rijstvelden, kleine kampungs en fruitbomen. Wandel naar omliggende dorpjes of dwars door de natuur en kom helemaal tot rust. De volgende ochtend, als het nog koel is, trek je erop uit met de eigenaar van Kampung Padi. Aan de voet van de vulkanen Pangrango en Gede vind je een waterval, en via een hangbrug tussen de boomtoppen geniet je van weidse uitzichten. Wie liever ontspant, volgt een kookcursus of luiert bij het zwembad.

Via Sukabumi en Cianjur reis je in ruim vijf uur naar Bandung, bekend om zijn koloniale villa’s met Nederlandse namen. Bewonder het voormalige gouvernementshuis Gedung Sate en slenter over de Jalan Braga, waar tegenwoordig kunstgalerieën de dienst uitmaken. De volgende dag sta je vroeg op voor de kraterrand van de actieve Tangkuban Perahu, waar zwaveldampen opstijgen. Of kies voor de rustiger witte krater Kawah Putih, met warme bronnen in de buurt. Bezoek een theefabriek tussen de uitgestrekte plantages en woon ’s avonds een Angklung-voorstelling bij, waarbij bamboe-instrumenten een bijzonder geluid voortbrengen.

Vandaag wacht de mooiste treinreis van Indonesië. Vanuit Bandung glijden rijstvelden en hoge rijstterrassen in de Preanger aan je voorbij tijdens de rit van zo’n zes uur naar Jogyakarta. Je chauffeur brengt je verder naar het landelijke gebied rondom de Borobudur, dat je ontdekt op de fiets of met paard en wagen. De volgende dag bezoek je onder begeleiding van een gids het beroemde monument zelf. Deze achtste-eeuwse tempel, UNESCO-Werelderfgoed, is het grootste boeddhistische heiligdom ter wereld, met negen verdiepingen, gedetailleerde reliëfs en ruim vijfhonderd Boeddhabeelden.

Na een korte rit, met onderweg een stop bij uitzichtpunt Sukorejo waar Borobudur en de Merapi samenkomen, arriveer je in het landelijke dorp Turi. Wandel langs salakplantages en door kampungs met authentieke Javaanse huizen. Vanuit Turi maak je uiteenlopende uitstapjes: bezoek de gestolde lava op de hellingen van de Merapi of boek een Jeeptour, en verken de hindoeïstische Prambanan-tempel. Wie iets wil leren, volgt een kookcursus, een batikles of een gamelancursus. ’s Avonds is een Wayang Kulit-voorstelling, een schimmenspel met leren poppen, een bijzondere ervaring.

Via een fraaie route langs Ngluwar, met kleine tempels en veel natuurschoon, rijd je naar het gezellige Jogyakarta. Fietstaxi’s en paard-en-wagens bepalen hier het straatbeeld. Bezoek het sultanspaleis en verdwaal in de smalle straatjes van de batik- en zilverwijk. De Jalan Malioboro is de bruisende winkelstraat, vol kraampjes en winkeltjes waar de hele dag van alles te beleven valt. ’s Avonds woon je een Ramayana-voorstelling bij, met een uitgebreid buffet en een sfeervolle dansvoorstelling als afsluiter.

In ongeveer zes uur reis je per trein door een rustig, landelijk gebied naar Blitar, een typisch Indonesisch stadje in de Arjuna-heuvels. Hier tref je vooral binnenlandse reizigers, aangetrokken door het statige mausoleum van president Soekarno. Bezoek ook het bijbehorende museum en het hindoeïstische tempelcomplex van Penataran. Je verblijf voelt als een museum, met kunst en antiek om je heen; een rondleiding hoort erbij. Geniet van een afternoon tea vol lokale theesmaken en traditionele lekkernijen, en op vrijdag klinken de klanken van een gamelanorkest.

Onderweg naar Kaliandra passeer je bossen, teakhoutplantages en suikerrietvelden; strek de benen bij het grote stuwmeer. Aan de voet van de vulkaan Arjuna ligt het vijftig hectare grote landgoed Kaliandra, waar je verblijf bijdraagt aan de doelen van de gelijknamige stichting. Een medewerker vertelt je over de ‘green houses’, kassen waarmee dorpsbewoners hun groenten beschermd verbouwen en een beter bestaan opbouwen. Je bezoekt deze kassen en de omliggende kampungs, waar boeren graag een praatje maken. De wandelingen door de straatjes leveren de leukste ontmoetingen op, en het omringende bos nodigt uit tot fietsen.

Breng de ochtend rustig door op het landgoed, want pas tegen zonsondergang word je bij je verblijf bij de Bromo verwacht. Wie vroeger vertrekt, kan langs de historische stad Malang rijden en er lunchen bij Toko Oen. Vergeet ook de fotogenieke wijk Warna Warni niet: ooit vervallen, nu een kleurexplosie van beschilderde muren en daken die je vast op Instagram voorbij hebt zien komen. In ongeveer drieënhalf uur bereik je vervolgens je hotel nabij de vulkaan.

Nog voor zonsopkomst klim je in de jeep voor een hobbelige rit door het donker naar de Bromo. Bij het uitzichtpunt zoek je een plek met zicht op de enorme zandzee, waarna de zon magisch opkomt en de mist langzaam verdwijnt. Wie wil, klimt naar de kraterrand om de actieve vulkaan van dichtbij in te kijken. Daarna reis je verder langs de noordkust richting Ijen, met uitzicht op zee en vulkanische bergen. Na een lange dag arriveer je in een afgelegen, groen gebied vol sawa’s, de ideale uitvalsbasis voor de befaamde krater met zijn felgekleurde zwavelmeer.

Een dag om te genieten van de groene omgeving of even helemaal niets te doen. Maak vanuit het resort een wandeling door de sawa’s of breng de tijd door in de parkachtige tuin. Op loopafstand ligt een kleine kampung, waar je een kijkje neemt in het lokale dagelijkse leven. Wie het vulkanische landschap intrekt, kan een ochtendtrekking naar de Ijen ondernemen en de indrukwekkende krater met eigen ogen bewonderen.

In ongeveer een uur rijd je naar de havenplaats Ketapang aan de kust. Samen met je busje ga je aan boord van de ferry en steek je in zo’n drie kwartier de straat van Bali over naar Gilimanuk. Neem plaats op het dek, laat de zeewind langs je gezicht gaan en geniet van het uitzicht. Aan de overkant neem je afscheid van je chauffeur en begint het volgende hoofdstuk op Bali.