Kalimantan totaal

Na aankomst word je opgehaald van de luchthaven en in ongeveer een uur naar je hotel in Banjarmasin gebracht. Tijdens je rondreis over Kalimantan reis je met een Engelssprekende gids die je onderweg volop vertelt over land, cultuur en gewoonten. Zo krijg je een rijker beeld van deze weinig bereisde regio. Je eerste avond breng je rustig door in Banjarmasin, de grootste stad van Zuid-Kalimantan.

Vroeg in de ochtend glijd je per gemotoriseerde kano naar de drijvende markt van Banjarmasin, een kleurrijk schouwspel waar vrouwen vanuit kleine kano’s hun waar verhandelen en zelfs drijvende restaurantjes ronddobberen. De stad wordt doorsneden door de Barito- en Martapurarivier met talloze zijtakken en kanalen. Aan het eind van de middag maak je een boottocht door de stadskanalen of het nabijgelegen mangrovegebied. Bij het eiland Bakut heb je kans om neusapen te spotten.

Met een busje en chauffeur bepaal je vandaag je eigen tempo. Je rijdt naar Martapura, waar een moskee en een levendige markt met edelstenen en etenswaar wachten, en proeft de plaatselijke patinvis. In Cempaka zie je hoe naar diamanten en goud wordt gezocht. Na de lunch volgt Pandak Daun, een dorp op palen waar buffelboeren hun dieren door het water terugdrijven. Je eindigt in Loksado, midden in het regenwoud aan de Amandit-rivier, met het Meratus-gebergte op de achtergrond en Dayak-dorpen in de omgeving.

Trek je wandelschoenen aan voor een pittige hike van vier uur door primair en secundair regenwoud. Onderweg passeer je Dayakdorpen en watervallen, en steek je via wiebelige hangbruggen rivieren over. Misschien word je in een van de dorpen uitgenodigd om een longhouse van binnen te bekijken. Halverwege geniet je van een picknicklunch. Ook vaar je per bamboevlot over de rivier, waar een bootsman je stroomafwaarts roeit langs weelderige natuur. Na afloop ontspan je je spieren in een van de warmwaterbronnen.

Over slingerende weggetjes rijd je naar Kandagan, waar hoge bergen en oerwoud worden afgewisseld met rubber- en palmolieplantages en dorpjes. Bij Muara Koman stap je in een gemotoriseerde kano voor een tocht over de rivier. Net voor zonsondergang laten tientallen makaken en neusapen zich zien, terwijl de kanotrip eindigt bij een imposante rotswand die uit het water oprijst. Neem een vestje mee, want het kan fris worden. Je overnacht eenvoudig in de omgeving van Batu Kajang.

Onderweg naar Balikpapan geniet je van vergezichten, een waterval en secundair regenwoud, al overheersen de palmolieplantages en dorpen. Met een ferry steek je de baai over naar Balikpapan, een havenstad van zo’n 700.000 inwoners die vooral als uitvalsbasis dient. Hier vind je nog sporen uit de Nederlandse tijd, zoals oude huizen op het voormalige Shell-terrein en het oude ziekenhuis. Eventueel bezoek je de traditionele markt Kebun Sayur. Aan het eind van de dag neem je afscheid van je chauffeur.

Vanuit je hotel word je naar Loajanan gebracht, waar je aan boord gaat van een houseboat die exclusief voor jouw gezelschap over de Mahakam-rivier vaart. De eenvoudige maar schone boot heeft een kok en gids aan boord. Bij Loajanan is de rivier nog breed en druk met bootverkeer, industrie en bebouwing langs de oevers. Het echte natuurgevoel komt later. Geniet vast van de rust, de eerste longhouses en het langzaam veranderende landschap terwijl je overnacht aan boord.

De boot heeft ’s nachts doorgevaren en bij het ontwaken is het landschap groener geworden, met hier en daar een houten hutje op palen. Na het ontbijt meer je aan in Muara Muntai, waar je tijdens een wandeling het leven van de Kutai-bewoners ontdekt. Per gemotoriseerde kano vaar je door de smalle Ohongcreek, omzoomd door weelderig groen, met kans op makaken, slangen, ijsvogels en neusapen. Eindpunt is Mancong met zijn bijzondere longhouse van twee verdiepingen en maar liefst 24 deuren. ’s Avonds vaar je naar Muara Pahu.

In de ochtend vaar je per kano de Bolonganrivier op, waar gibbons, neusapen, kleurrijke vogels en makaken leven. Vooral de zwarte gibbons zijn hier bijzonder. De vegetatie oogt anders dan de dag ervoor, met veel bamboe in dit tropische bos. Je bezoekt het drijvende vissersdorp Bolongan, waar kinderen enthousiast naar je zwaaien, en keert terug naar de houseboat voor de lunch. De middag breng je ontspannen door aan dek terwijl je stroomafwaarts richting Tenggarong vaart.

In Tenggarong meert de boot af bij een interessant sultanspaleis, waarna je afscheid neemt van de bemanning. Je auto met chauffeur brengt je in minder dan een uur naar Samarinda, een grote stad die vooral als begin- of eindpunt van een riviertocht dient. Bezoek de fraaie moskee of struin door de shoppingmall Citra Niaga, waar je een typische sarong kunt kopen. Deze worden vanuit hier door heel Indonesië verhandeld. Daarna rijd je in zo’n vier uur terug naar Balikpapan voor de overnachting.

Vanuit Balikpapan vlieg je naar Berau, waar je bij aankomst naar de haven wordt gebracht. Met een speedboot vaar je vervolgens naar Maratua, het grootste en mooiste eiland van de Derawan archipel. Dit is een echt bounty-eiland met een groene kern, witte stranden en adembenemende koraalriffen eromheen. Het toerisme staat hier nog in de kinderschoenen. Je verblijft hier om te snorkelen en te duiken in de bijzondere onderwaterwereld.

Maratua verrast met jungle, mangroves, witte zandstranden en een magnifieke onderwaterwereld. Huur een fiets om het eiland te verkennen, rijd naar de mangrovebossen en bezoek de twee Bajaudorpen, waar de zeezigeuners in huizen op palen wonen. Ook is er een grot met een waterbron. Ga vooral het water in: in de zeestraat Big Fish Country zie je kleurige rifvisjes en met wat geluk barracuda’s, grijze rifhaaien en adelaarsroggen. Een dagtocht voert je naar Kakaban met het kwallenmeer en Sangalaki met zijn zeeschildpaddenopvang.

Per boot maak je een dagtocht naar Kakaban, precies zoals je een tropisch eiland voorstelt: blauwe zee, witte stranden en palmbomen. Onder water wachten de kleurrijke vissen en koralen van de Gorgonian Forrest Wall, en met geluk zwemmen er manta’s voorbij. Het bijzondere hoogtepunt is een meer met brak water vol kwallen die niet steken. In een kwartier loop je erheen. Vier soorten kwallen leven er, en het voelt vreemd om tussen tientallen exemplaren het water in te gaan, wetende dat ze je niet kunnen deren.

Een dagtour brengt je naar het vrijwel onbewoonde Sangalaki, waar alleen een vuurtoren staat. In de wateren eromheen bewonder je koraal en groene zeeschildpadden die hier het hele jaar door hun eieren komen leggen, terwijl het eiland ook bekendstaat om zijn mantaroggen. Daarna vaar je per speedboot naar Derawan, dichter bij de kust. Dit eiland combineert azuurblauwe zee en witte stranden met een dichtbevolkte zuidkust. Beachclubs of parasols vind je er niet, maar voor snorkelen en duiken ben je hier op de juiste plek.

Op je laatste dag vaar je terug naar Tanjung Baru, de haven bij Tanjung Redep. Bij aankomst word je opgewacht en naar de luchthaven van Berau gebracht, waar je terugblikt op een rondreis vol rivieren, regenwoud en een onvergetelijke onderwaterwereld.