Hoogtepunten van Sumatra, Java en Bali

Bij aankomst op de luchthaven van Medan word je opgehaald en naar je hotel gebracht. In het oude centrum tref je nog volop koloniale architectuur aan. Bewonder de grote moskee Masjid Raya en het paleis van sultan Deli, of duik het verleden in bij Tjong A Fie Mansion, ooit het woonhuis van een Chinese zakenman en nu een museum met Chinese, Maleisische en westerse invloeden. In een buitenwijk vind je een bijzondere katholieke kerk die verdacht veel op een Indiase hindoetempel lijkt. Voor de lunch is Tip Top Restaurant tegenover de Mansion een aanrader.

Over hobbelige wegen reis je naar Bukit Lawang, gelegen aan de Bohorok-rivier in het Gunung Leuser National Park. Dit spectaculaire junglegebied is een van de weinige plekken in Azië waar je orang-oetans in het wild kunt spotten. Trek de jungle in tijdens een trekking, van enkele uren tot meerdere dagen, en ontdek fruitbomen, rubberbomen en palmen. Zin in avontuur? Zak op een grote binnenband al tubend de rivier af of ga raften over de Wampu-rivier. Rustiger kan ook: verken de omliggende dorpen per fiets of betjak en sluit af met een diner bij een lokale familie.

Met een eigen minibus en chauffeur reis je flexibel door het Batakgebied. Onderweg zie je karakteristieke huizen op palen met hoge puntdaken en houtsnijwerk, tegen het decor van de vulkanen Sibayak en Sinabung. Per ferry steek je over naar het eiland Samosir in het Tobameer, het diepste kratermeer ter wereld. Wandel of vaar langs authentieke Batak-dorpen, huur een kano voor rustige plekjes en bezoek Tomok met zijn graftombe, Ambarita met verhalen over het verleden en het weversdorp Lumban Suhi Suhi. Vraag naar een muzikale Batak-voorstelling, want de bevolking staat bekend om haar vrolijke liederen.

Per boot vaar je terug naar het vasteland en vervolg je de rit door het Batakgebied. Bij de Si Piso-Piso-waterval werp je een laatste blik op Samosir, en onderweg bezoek je het Karo-Batakdorpje Dokan met zijn traditionele huizen. Het hooggelegen bergdorp Brastagi ligt midden tussen de vulkanen Sibayak en Sinabung. Slenter over de kleurrijke markt vol fruit en bloemen en breng een bezoek aan de boeddhistische tempel Lumbini net buiten het dorp. Brastagi is een goede uitvalsbasis voor een vulkaantrekking en een prettige plek om de reis even te onderbreken.

Via een bergachtige weg rijd je naar de luchthaven van Medan en neem je afscheid van je chauffeur. Je vliegt naar Jakarta, waar een nieuwe chauffeur klaarstaat om je de komende dagen over Java te begeleiden. Welkom in de bruisende, chaotische hoofdstad, waar de koloniale herinneringen nog volop zichtbaar zijn. Bezoek de zeilhaven Sunda Kelapa in het oude Batavia, waar Makassaarse schepen aanmeren, en wandel naar Fatahillah Square met zijn Hollandse pakhuizen. Bij Café Batavia waan je je even terug in vervlogen tijden onder het genot van een kop koffie.

Via de tolweg reis je naar het koelere Bandung, ooit geliefd bij de Hollanders vanwege het aangename klimaat. Je ziet er villa’s uit de Nederlandse tijd en het opvallende gouvernementshuis, bijgenaamd Gedung Sate vanwege de piek die op een satéprikker lijkt. Aan de Jalan Braga, vroeger het domein van chique modehuizen, vind je nu kunstgalerieën en gezellige restaurants. Rijd de volgende dag vroeg naar de actieve vulkaan Tangkuban Perahu of de witte krater Kawah Putih, waar zwaveldampen opstijgen. Bezoek een theefabriek tussen de uitgestrekte plantages en woon ’s avonds een Angklung-voorstelling met bamboemuziek bij.

Stap in de trein voor de mooiste treinreis van Indonesië: van Bandung naar Jogyakarta. Vanuit je comfortabele stoel in de eksekutif-klasse glijden uitgestrekte rijstvelden, hoge rijstterrassen en kleine dorpjes van de Preanger aan je voorbij. Neem gerust wat te eten en drinken mee voor onderweg. Na zo’n vijf en een half uur kom je aan in Kuto Arjo, waar je chauffeur al op je wacht. Per auto reis je in ongeveer anderhalf uur verder richting de Borobudur, waar je overnacht op steenworp afstand van dit beroemde monument.

Een van de hoogtepunten van je reis wacht: de Borobudur, het grootste boeddhistische monument ter wereld en UNESCO-Werelderfgoed. Onder begeleiding van een gids verken je dit indrukwekkende bouwwerk uit de 8e eeuw, met negen verdiepingen, gedetailleerde reliëfs en ruim vijfhonderd Boeddhabeelden. Daarna reis je naar de hofstad Jogyakarta, bij voorkeur via de landelijke route langs tempels en met zicht op de Merapi-vulkaan. Ook de hindoeïstische Prambanan-tempel met haar prachtige Ramayana-reliëfs is een bezoek waard. In het gezellige Jogyakarta zie je nog fietstaxi’s en paardenkoetsen; bezoek het sultanspaleis en de batik- en zilverwijk.

Neem de tijd om Jogyakarta verder te ontdekken. Slenter over de kleurrijke markt aan het einde van de Jalan Malioboro of bezoek het waterpaleis Taman Sari, het voormalige buitenverblijf van de sultans met tuinen en baden. Bij Fort Vredeburg draait alles om de onafhankelijkheid van Indonesië en de rol die de stad daarin speelde. Ontmoet de bevolking op de traditionele Beringharjo-markt. Zin in iets actiefs? Fiets door het landelijke gebied rondom de stad, langs kleine kampungs en lokale ambachten. Dit is een van de favoriete excursies in deze omgeving.

Per trein reis je in de eksekutif-klasse richting Mojokerto, het laatste station voor de Bromo. Tijdens de rit van zo’n drie uur zie je het Oost-Javaanse landschap voorbijkomen: tabaksplantages en -schuren, teakhout- en suikerrietvelden, afgewisseld met rijstvelden, groentetuinen en kampungs. Vraag je hotel gerust om een lunchpakket voor onderweg. In Mojokerto staat je chauffeur klaar en rijd je in ongeveer drieënhalf uur verder naar de Bromo, waar je overnacht te midden van de bergen en plantages.

Vroeg uit de veren, want nog voor zonsopgang vertrek je met de jeep naar de Bromo. Houd je goed vast tijdens de hobbelige rit in het donker. Bij het uitzichtpunt zoek je een plek met zicht op de enorme zandzee met daarin de rokende krater. De zonsopgang boven dit landschap heeft iets magisch: de kleuren veranderen en de mist trekt op. Wie wil, loopt door naar de kraterrand. Daarna rijd je in ongeveer zes uur naar Kalibaru, omringd door specerijenplantages. Ontdek hoe koffie, rubber en cacao hier groeien en geniet van een kop verse Robusta-koffie.

Richting de kust stop je bij een specerijenplantage voor een tour met koffie en lokale lekkernijen. Vervolgens vaar je met de ferry in drie kwartier de Straat van Bali over naar Gilimanuk, waarna je verder rijdt naar Pemuteran aan de noordkust. Voor snorkelaars en duikers is dit een paradijs. Oefen bij het kunstmatige rif voor de kust en verken daarna Menjangan, met een van de mooiste onderwaterriffen van Bali en volop zeeschildpadden. Verken ’s middags het achterland: bezoek het dorp Pejarakan of een parelkwekerij waar je ziet hoe parels worden gekweekt en bewerkt.

Met een eigen chauffeur reis je in je eigen tempo naar Ubud. Bij het uitzichtpunt Mayong ontvouwen zich panoramische rijstvelden, waarna je zuidwaarts door hooggelegen gebied vol rijstterrassen rijdt. Bij het kleinschalige hotelletje Kebun in Blimbing kun je lunchen met uitzicht op het landschap, en even verderop rijgen de rijstterrassen zich kilometerslang aaneen. Ubud is een oorspronkelijk kunstenaarsstadje met talrijke galeries en winkels vol schilderijen, beelden en houtsnijwerk. Bijna dagelijks vindt er wel ergens een tempelfestival plaats met Balinese dans en muziek. De omgeving vol bergen, rijstterrassen en rivieren maakt het een ideale uitvalsbasis.

De omgeving van Ubud nodigt uit tot ontdekken. Bezoek de fraaie rijstterrassen van Tegallalang en zwaai hoog boven de velden op de beroemde schommel. Iets buiten het centrum ligt de tempel Goa Gajah, de Olifantengrot. Houd je van actie? Ga raften of mountainbiken door gebieden die per auto onbereikbaar zijn, of trek je wandelschoenen aan voor de Champuan Ridge Walk. In Ubud zelf bezoek je het kunstmuseum, het paleis en het levendige Monkey Forest, waar drie groepen langstaartapen leven. Sluit de dag af met een diner en dansvoorstelling bij de watertempel Puri Taman Saraswati.

Een transfer brengt je naar Sanur, de ideale plek om je reis rustig af te sluiten. Met je voeten in het zand geniet je van dit bruisende maar ontspannen kustplaatsje, waar de zee kalm is doordat de golven verder uit de kust breken. Langs het strand loopt een gezellige promenade met winkeltjes en restaurants, en ondanks alle toeristen behoudt Sanur zijn Balinese karakter. Wie meer wil zien, maakt een uitstapje naar de tempels Tanah Lot of Uluwatu, eet vis op het strand van Jimbaran of vaart naar Nusa Lembongan of Nusa Penida. Ook shoppen in Kuta en Seminyak behoort tot de mogelijkheden.

Op je laatste dag word je bij je hotel in Sanur opgehaald en naar de luchthaven van Denpasar gebracht, waar deze veelzijdige reis door Indonesië tot een einde komt.