Rondreis 19 dagen Kalimantan: Rivercruise, Dayaks, Orang oetans, walvishaaien en nog veel meer

Je vlucht vanaf Amsterdam vertrekt rond het middaguur richting Jakarta. Na een directe verbinding kom je vroeg in de ochtend aan in de Indonesische hoofdstad, waar je overstapt op je aansluitende vlucht naar Samarinda op Kalimantan. Onderweg proef je alvast de gastvrijheid die zo kenmerkend is voor Indonesië en groeit de voorpret voor het avontuur dat je op Borneo wacht.

Bij aankomst in Samarinda wacht je chauffeur je op en brengt hij je naar Loa Janan. Daar ga je aan boord van je eigen houseboat, je drijvende thuis voor de komende dagen. Benedendeks vind je de keuken en het eetverblijf, boven je slaapkamer met airco. Je eigen kok vaart mee en bereidt de maaltijden vers aan boord. Terwijl de Mahakam bij Loa Janan nog breed en levendig is, wordt de rivier stiller naarmate je verder vaart. Zelfs ’s nachts blijf je in beweging.

De boot legt aan bij Muara Muntai, een dorp op palen waar de Kutai wonen. Er zijn geen straten, dus je wandelt over balken van ijzerhout langs de markt en het schooltje. Met een gemotoriseerde kano vaar je naar Jempang Lake en Ohong Creek, waar neusapen, ijsvogels en roofvogels zich laten zien. In Mancong verwelkomen de Dayaks je en bewonder je in Dayak Nenuaq een van de oudste longhouses van Oost-Kalimantan met fraai houtsnijwerk. Aan het eind van de dag vaar je terug naar je houseboat richting Muara Pahu.

Opnieuw stap je in de gemotoriseerde kano, nu de Bolowan-rivier op, het gebied van de Kutai Dayak. Waar vroeger zoetwaterdolfijnen leefden, spot je nu vooral neusapen, makaken en talrijke vogelsoorten. In de middag vaart je houseboat tegen de stroom in naar het levendige Melak, waar je in de haven overnacht. Wie wil, maakt nog een wandeling door het plaatsje en snuift de lokale sfeer op.

Met een 4×4-jeep of auto rijd je naar Nationaal Park Kersik Luway, waar de zeldzame zwarte orchidee groeit. De route voert door kilometerslange rubberplantages langs het gebied van de Baduaq en Tunjung Dayaks. In de dessa Eheng bezoek je een oud longhouse, waarna je bij de Ombau Asa-waterval heerlijk kunt zwemmen. In de namiddag keer je terug naar je houseboat, die je verder stroomopwaarts naar Data Bilang brengt.

In Tenggarong bezoek je het paleis van de sultan van Kutai Kertanegara, waar je zijn bijzondere collectie over de Dayaks kunt bewonderen. Na een wandeling vaar je door naar Samarinda. Daar neem je afscheid van je houseboat en de bemanning, waarna je chauffeur je naar je hotel in Balikpapan brengt. Vanuit de skybar heb je ’s avonds uitzicht over de verlichte havenstad.

Na het ontbijt vlieg je naar Berau, waar je gids en chauffeur klaarstaan voor de rit van zo’n twee uur naar het Dayakdorp Merasa. Hier maak je kennis met het traditionele leven en de cultuur van de Dayak. Met een houten boot vaar je de rivier op naar je jungle lodge. De volgende dag toer je met een kano de Lesan-rivier op, langs groen laagland en torenhoge bomen, richting het orang-oetaneiland Bawan. Vanuit de kano maak je de mooiste foto’s. Daarna volgt een jungletrek naar een waterval, een oud Dayakgraf en een grot.

Na het ontbijt vaar je stroomafwaarts terug naar Merasa en stap je in de auto voor de hobbelige rit naar het Benuaq Baru Dayak Kanan-dorp. De patronen in de afbeeldingen en beelden vertellen over het jungleleven en dragen invloeden uit China en Vietnam. Enkele oudere vrouwen hebben nog de traditionele lange oren en tatoeages. Vervolgens brengt je chauffeur je naar de kustplaats Talisayan, waar je overnacht.

Na een vroeg ontbijt vaar je met een lokale vissersboot naar de plek waar walvishaaien zich ’s ochtends tegoed doen aan de bijvangst. Je spot ze vanaf de boot of snorkelend in het water. Terug in het dorp bezoek je een Bajaudorp en maak je kennis met de zeezigeuners. Daarna rijd je naar Labuan Cermin, het spiegelmeer met zoet water bovenop en zout water eronder. Na de lunch reis je verder door dicht bos naar de Teluk Sumbang-baai, waar je dineert en overnacht in de eco lodge.

Met een houten boot vaar je naar het eiland Kaniungan. Al snel zie je in het heldere water koraalformaties onder je door glijden en de bootsman stopt bij de mooiste snorkelplekken. Bij Turtle Bay zwemmen tientallen schildpadden rond. Op het eiland lunch je voordat je nog meer kleurrijke onderwaterwereld ontdekt. In de middag vaar je langs de mangrovebossen, waar neusapen door de bomen springen, en met een beetje geluk spot je op de terugweg scholen dolfijnen. Het diner geniet je bij de lodge.

Na het ontbijt bezoek je de Dayak Basap-nederzetting, waar enkele gezinnen zich niet lang geleden hebben gevestigd nadat ze eerder in grotten van het Mangkaliat-plateau woonden. Vanuit het dorp wandel je naar de Bidadari-waterval. Na de lunch trek je de jungle in voor een tocht over de Mangaliat-berg, op zoek naar gibbons en kraagberen. Een dag vol natuur en ontmoetingen diep in het regenwoud van Borneo.

Je neemt afscheid van de medewerkers van de eco lodge en rijdt in ongeveer vier uur terug naar Talisayan. Na het inchecken groet je ook je gids en chauffeur, die huiswaarts keren. De volgende ochtend reis je met de crew van het Maratua Seaview Resort verder de Derawan-archipel in. Een rustig moment om na te genieten van alles wat je in de jungle hebt beleefd.

Heb je de walvishaaien nog niet gezien, dan sta je vroeg op om ze alsnog op te zoeken bij de vissers. Daarna geniet je van je ontbijt en vaar je met een speedboot naar het bounty-eilandje Sangalaki, beroemd om zijn zeeschildpadden. Op het eiland is een kraamkamer waar de eieren worden ingegraven. Van juni tot september komen ’s avonds tientallen vrouwtjes hun eieren leggen op het strand. Zodra dat begint, haalt een medewerker je op om dit bijzondere moment mee te maken. Je overnacht in het Sangalaki-resort.

Direct bij het eiland zwemmen vaak tientallen mantaroggen, die je al vanuit de boot ziet. Met je snorkel op ervaar je pas echt hoe imposant deze dieren zijn, met een spanwijdte tot wel vier meter. Het rif rond Sangalaki verrast duikers en snorkelaars met kleurrijk koraal en veel vis. Verderop leg je aan bij Kakaban en passeer je de Dolphin Playground, waar dolfijnen spelen. Aan het eind van de middag vervolgt de kapitein de route naar Maratua, waar je drie nachten verblijft.

Deze dag draait helemaal om de onderwaterwereld rond het Maratua-atol. Je ontdekt koraal, schildpadden en gekleurde vissen tijdens je snorkeltochten. In de middag glijd je het Haji Mangkuk-meer op het eiland in voor nog een sessie. Een dag van azuurblauw water, rust en natuurpracht.

Vandaag ga je op zoek naar dolfijnen, gevolgd door een picknick op een zandbank midden in zee. In de middag breng je een bezoek aan het Bajaudorp van de zeezigeuners, waar je ook de kreeftenmarkt bekijkt. Zo maak je nogmaals kennis met het bijzondere leven van deze zeevarende gemeenschap.

Na een vroeg ontbijt brengt de speedboot je terug naar de vaste wal, waar je chauffeur klaarstaat voor de rit naar het vliegveld van Berau. Van daaruit vlieg je naar Balikpapan en stap je over voor de terugreis via Jakarta richting Amsterdam. Je verlaat Kalimantan met een hoofd vol herinneringen aan rivieren, jungle en zee.

In de ochtend land je weer op Schiphol. Hier eindigt een bijzondere reis door de ongerepte natuur en cultuur van Borneo, van de machtige Mahakam tot de kleurrijke eilanden van de Derawan-archipel.